Μια μαρξιστική ερμηνεία της κρίσης

Συνέντευξη του Ντέιβιντ Χάρβεϊ στο περιοδικό International Socialist Review.

Ο διακεκριμένος μαρξιστής ανθρωπολόγος, γεωγράφος και οικονομολόγος αναφέρεται στις κεντρικές ιδέες του τελευταίου βιβλίου του “The Enigma of Capital” (Το Αίνιγμα του Κεφαλαίου), επιχειρεί μια μαρξιστική ανάλυση της κρίσης και θίγει στρατηγικής σημασίας ζητήματα του διεθνούς εργατικού κινήματος.

Μετάφραση της Αριάδνης Αλαβάνου.

Αναδημοσιεύει από το Αριστερό Βήμα η Jaquou Utopie

* Στο “Αίνιγμα του Κεφαλαίου” επιτίθεστε στους οικονομολόγους του κατεστημένου γιατί απέτυχαν να προβλέψουν την κρίση. Μπορείτε να μας πείτε γιατί οι αστοί οικονομολόγοι δεν είδαν την επερχόμενη κρίση, την οποία προέβλεπαν πολλοί μαρξιστές; Πόσο υπερέχει ο μαρξισμός έναντι της αστικής οικονομικής επιστήμης, απ΄ αυτή την άποψη;

–Θεωρώ ότι κεντρική θέση στο μαρξισμό κατέχει η ιδέα της αντίφασης, ότι το καπιταλιστικό σύστημα θεωρείται πως εμπεριέχει μια σειρά θεμελιωδών αντιφάσεων που συγκρούονται και συνεπώς παράγουν μια κοινωνία που διατρέχεται διαρκώς από διαφόρων ειδών εντάσεις. Για παράδειγμα, η ένταση ανάμεσα στο κεφάλαιο και την εργασία είναι μια εμφανής κατάσταση στην οποία κάθε μαρξιστής θα όφειλε να στρέψει την προσοχή του – στο χαρακτήρα δηλαδή του ταξικού αγώνα. Υπάρχουν, όμως, και άλλες εντάσεις, ανάμεσα στην παραγωγή και στην κατανάλωση , στην αξία χρήσης και στην ανταλλακτική αξία. Όλες αυτές οι εντάσεις υπάρχουν. Τι είναι ένα σπίτι; Είναι μια αξία χρήσης, εκεί που οι άνθρωποι κατοικούν, ή είναι μια ανταλλακτική αξία; Εκείνο που διαπιστώσαμε στην πρόσφατη κρίση είναι ο τρόπος με τον οποίο αυτή η ένταση ανάμεσα στην αξία χρήσης και στην ανταλλακτική αξία μιας κατοικίας ξεσπάει με τη μορφή μιας μακρο-κρίσης. Συνεπώς, από μαρξιστικής σκοπιάς, πάντα υπάρχουν εντάσεις. Έτσι το μόνο ενδιαφέρον ερώτημα, από τη σκοπιά του μαρξισμού, είναι το πότε ξεσπούν αυτές οι εντάσεις και λαμβάνουν τη μορφή μιας μεγάλης κρίσης αστάθειας και, άρα, πρέπει να ξεπεραστούν με την εμφάνιση ενός διαφορετικού σχηματισμού καπιταλιστικών δυνάμεων, στην περίπτωση που κρίση λύνεται μέσα στον καπιταλισμό. Continue reading “Μια μαρξιστική ερμηνεία της κρίσης”

Η ευρωζώνη μεταξύ λιτότητας και αθέτησης πληρωμών

Ο Κώστας Λαπαβίτσας παρουσιάζει την έρευνα της ομάδας του του RMF (Research on Money and Finance) για την οικονομική κρίση και τα ενδεχόμενα παύσης πληρωμών και εξόδου από το ευρώ.

Συμμετέχουν οι Λεωνίδας Βατικιώτης, Γιάννης Τόλιος

Ακολουθεί περιληπτικό κείμενο της εργασίας του Κώστα Λαπαβίτσα όπως αναρτήθηκε στο No Money No Debt Continue reading “Η ευρωζώνη μεταξύ λιτότητας και αθέτησης πληρωμών”

Η ΠΤΩΧΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟ 1932, Νίκος Μπελογιάννης,

Απόσπασμα από το βιβλίο του Νίκου Μπελογιάννη,  “Ξένο Κεφάλαιο στην Ελλάδα”

από τις εκδόσεις “ΑΓΡΑ” (2010)

Αναδημοσίευση από το blog Radical Desire

Η ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ

Α’. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΛΑΓΩΜΑ

Η περίοδος 1931-32 είναι αρκετά δραματική για το λαό και την Ελλάδα. Η κρίση από ‘να μέρος κι η πολιτική των φαυλοκρατικών κυβερνήσεων από τ΄ άλλο, ερήμωσαν πάλι τη χώρα. Τα καπνά κι η σταφίδα έμεναν απούλητα, μαζί με τις εξαγωγές πέφτουν κι οι εισαγωγές. Οι αγρότες πεινούν, οι εργάτες μένουν άνεργοι, όλοι οι εργαζόμενοι βρίσκονται σε απόγνωση. Οι μόνοι που απολαμβάνουν μακάρια τη ζωή τους και αδιαφορούν για την τραγική αυτή κατάσταση είναι – εκτός από τους νεόπλουτους που δημιούργησε η κυβέρνηση Βενιζέλου – οι ξένοι και ντόπιοι ομολογιούχοι, που μέχρι το 1932 έπαιρναν στο ακέραιο το τοκοχρεολύσιο. Continue reading “Η ΠΤΩΧΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟ 1932, Νίκος Μπελογιάννης,”

Ποιός θα ελέγξει τους ελεγκτές;

του Στάθη

του ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

ΠΗΓΗ: ΕΠΙΚΑΙΡΑ (02-09/09/2010) μέσω No Money No Debt

Πλήθος ερωτηματικών δημιουργεί η απόφαση του υπουργείου Οικονομικών να παραδώσει τον λογιστικό έλεγχο των κρατικών νοσοκομείων και των δημόσιων ασφαλιστικών ταμείων, σε πρώτη φάση, στα χέρια πολυεθνικών λογιστικοελεγκτικών εταιρειών. Πρόκειται συγκεκριμένα για τις «τέσσερις μεγάλες», όπως συνηθίζεται να χαρακτηρίζονται στον διεθνή Τύπο: Ernst & Young και Pricewaterhouse Coopers (βρετανικών συμφερόντων), Deloitte & Touche (αμερικανικών συμφερόντων) και KPMG (ολλανδικών συμφερόντων). Μαζί δε με αυτές και η επίσης αμερικανική Grand Thornton. Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου εμφάνισε αυτή την κίνηση ως μια ακόμη προσπάθεια στον… άοκνο αγώνα του να βάλει τάξη στα δημόσια οικονομικά καταπολεμώντας φαινόμενα κακοδιαχείρισης και σπατάλης. Άμεσα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, αναμένεται να πιάσουν δουλειά στα νοσοκομεία Ευαγγελισμός, Αττικόν και Γ. Γεννηματάς και στα ταμεία ΙΚΑ, ΟΠΑΔ, ΟΑΑΕΕ και ΟΓΑ. Στη συνέχεια δε στους δήμους και τις ΔΕΚΟ. Continue reading “Ποιός θα ελέγξει τους ελεγκτές;”

Ο Έλληνας εργαζόμενος μετατρέπεται σε…Κινέζο

του Γ. Καλαϊτζή

Του Δημήτρη Καζάκη, οικονομολόγου – αναλυτή

Αναδημοσίευση από το Ποντίκι

Κατάργηση κάθε έννοιας κατοχύρωσης του εργαζόμενου στις εργασιακές του σχέσεις, ουσιαστική κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων στον ιδιωτικό τομέα, μείωση υπερωριακών αποδοχών, όχι όμως και των υπερωριών, που απελευθερώνονται μαζί με το ωράριο εργασίας, νέες ανατροπές στοασφαλιστικό, αυξήσεις τιμολογίων ΔΕΗ και εισιτηρίων συγκοινωνιών, απελευθέρωση «κλειστών επαγγελμάτων» και αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, πλήρης διάλυση του ΟΣΕ με απολύσεις, περιορισμό αποδοχώνκαι παρεχόμενων υπηρεσιών, ολοκληρωτική κατάργηση της υγείας ως δημόσιου αγαθού, διάλυση των ΟΤΑ, είναι μερικές μόνο από τις επιταγές του επικαιροποιημένου μνημονίου. Continue reading “Ο Έλληνας εργαζόμενος μετατρέπεται σε…Κινέζο”

Ντέιβιντ Χάρβεϊ: Ο κόσμος γυρίζει στον Μαρξ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΥΣ ΔΑΝΑΗ ΚΥΡΛΗ ΚΑΙ ΘΑΝΟ ΑΝΔΡΙΤΣΟ

Πώς επηρεάζεται ο διεθνής συσχετισμός δύναμης του κεφαλαίου; Θα αλλάζατε κάτι από το έργο σας “Ο νέος ιμπεριαλισμός”, που εκδόθηκε το 2003, εάν εκδιδόταν σήμερα;

– Είναι σαφές ότι διατελείται μια συνολική διαδικασία επανατοποθέτησης της καπιταλιστικής ισχύος, μετατόπισης του πλούτου και εισαγωγής στο κέντρο της καπιταλιστικής ανάπτυξης της ανατολικής και βόρειας Ασίας. Η Κίνα ηγείται, όντας μια αναπτυσσόμενη ιμπεριαλιστική δύναμη. Στην Αφρική, απ’ όπου εφοδιάζονται προμήθειες, ακολουθούν μια νεοαποικιακή πολιτική. Επομένως αντί να σκεφτόμαστε τον ιμπεριαλισμό σαν κάτι ενιαίο, με ενορχηστρωτή τις ΗΠΑ, βλέπουμε διαφορετικών ειδών ιμπεριαλισμούς ανά την υφήλιο. Αν το έγραφα σήμερα θα επικεντρωνόμουν σε συγκεκριμένες πρακτικές οικονομικού και στρατιωτικού ιμπεριαλισμού της Κίνας. Οι ΗΠΑ κρατούν ακόμα μεγάλο μέρος της δύναμης τους μέσω στρατιωτικών και όχι οικονομικών δραστηριοτήτων και έτσι η σύγκρουση ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο επίπεδα είναι κάτι στο οποίο θα έδινα έμφαση. Continue reading “Ντέιβιντ Χάρβεϊ: Ο κόσμος γυρίζει στον Μαρξ”

G20: Οι ιέρακες των ελλειμμάτων επιστρέφουν

Του Λεωνίδα Βατικιώτη (Επίκαιρα 1/7/2010-7/7/2010)

Νεκραναστήθηκε ο Χούβερ! Οι οικονομικές πολιτικές που βούλιαξαν την υφήλιο στην πιο βαθιά ύφεση με την κρίση του 1930 είναι εδώ! Αυτό είναι το μήνυμα από τη σύνοδο των ηγετών των 20 πλουσιότερων χωρών του πλανήτη που πραγματοποιήθηκε στο Τορόντο του Καναδά το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Το κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε το βράδυ της Κυριακής μετά από πολλές διαφωνίες και παζάρια συμπυκνώνει τον θρίαμβο της σκληρής μονεταριστικής πολιτικής που αντιπροσωπεύει η Γερμανία και πλέον ολόκληρη η ΕΕ και την ήττα της γραμμής του αμερικανού προέδρου, Μπαράκ Ομπάμα, που ζήταγε διεύρυνση των ελλειμμάτων προκειμένου να στηριχθεί η μεγέθυνση των οικονομιών. Continue reading “G20: Οι ιέρακες των ελλειμμάτων επιστρέφουν”

Ντέιβιντ Χάρβει: Η διεθνής κρίση εξερράγη στην Ελλάδα

Δανάη Κυρλή – Θάνος Ανδρίτσος

Στα μέσα Μαΐου συναντήσαμε στο «Μαρξισμό 2010» τον Ντέιβιντ Χάρβεϊ, κορυφαίο μαρξιστή θεωρητικό, με πλούσιο έργο για τις σύγχρονες πόλεις, την πολιτική οικονομία και την ανάλυση των κρίσεων (βλ. Η κατάσταση της μετανεωτερικότητας, Ο νέος ιμπεριαλισμός, Α companion to Marx’s capital και The enigma of capital»). Σήμερα παρουσιάζουμε τις απαντήσεις του για την Ελλάδα, ενώ την επόμενη Κυριακή αυτές για την παγκόσμια καπιταλιστική κρίση.

Η επίσκεψή σας λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο που η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος. Ποιες είναι οι πρώτες εντυπώσεις σας;

– Είμαι πολύ εντυπωσιασμένος από το επίπεδο της μαχητικότητας και την έντονη απάντηση, που φαίνεται να εκφράζεται σε όλα τα επίπεδα της ελληνικής κοινωνίας. Αλλά και στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση έχει υποκύψει στις χρηματοοικονομικές αγορές, εις βάρος των ανθρώπων, που σωστά λένε ότι «δεν συμφωνούμε με αυτό». Η εντύπωσή μου είναι ότι η φύση του προβλήματος γίνεται κατανοητή καλύτερα εδώ από άλλες χώρες, χωρίς να αποκρύβεται πλήρως από τα ΜΜΕ. Είμαι σίγουρος ότι τα ΜΜΕ προσπαθούν και στην Ελλάδα να αποσιωπήσουν την πραγματικότητα, αλλά ανεπιτυχώς, και αυτό κάνει την κατάσταση ξεχωριστή. Continue reading “Ντέιβιντ Χάρβει: Η διεθνής κρίση εξερράγη στην Ελλάδα”

No money, No debt

Η πρωτοβουλία Οικονομολόγων – Πανεπιστημιακών «Παύση πληρωμών – Έξοδος από το ευρώ» πραγματοποίησε την Πέμπτη, 17 Ιουνίου εκδήλωση με τίτλο «Παύση πληρωμών του χρέους και διαγραφή του. Έξοδος από το ευρώ» – «Όχι στο μνημόνιο κυβέρνησης, ΔΝΤ, ΕΕ».

Παραθέτουμε βιντεοσκοπημένες  τις ομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια αυτής της εκδήλωσης

Κ. Λαπαβίτσας

Continue reading “No money, No debt”

Δανειακή Σύμβαση…

Χωρίς σχόλιο…

αποσπάσματα από τις σελίδες 21, 31 και 32 τηςΔανειακής Σύμβασης που υπέγραψε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με ΔΝΤ-ΕΚΤ-ΕΕ

Continue reading “Δανειακή Σύμβαση…”

Εκδήλωση Πρωτοβουλίας Οικονομολόγων – Πανεπιστημιακών για την κρίση

Continue reading “Εκδήλωση Πρωτοβουλίας Οικονομολόγων – Πανεπιστημιακών για την κρίση”

Οικονομικές και πολιτικές διαστάσεις της κρίσης στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ

Συνέντευξη του Ρίτσαρντ Γουλφ στον Χάρη Κωνσταντινίδη

Βέρνερ Τύμπκε, "Αστική τάξη και ιντελιγκέντσια", 1972-73

Ο Richard Wolff είναι ένας από τους γνωστότερους αμερικανούς μαρξιστές οικονομολόγους, ομότιμος καθηγητής του University of Massachusetts Amherst και επισκέπτης καθηγητής του New School University. Σε συνεργασία με τον καθηγητή Στήβεν Ρέζνικ, έγραψε πλήθος βιβλίων και άρθρων, διατυπώνοντας μια καινοτόμα προσέγγιση στην πολιτική οικονομία μέσω των εργαλείων της ταξικής διαδικασίας και του επικαθορισμού. To πιο πρόσφατο βιβλίο του Capitalism Hits the Fan (2009) αξιοποιεί αυτό το πλαίσιο για την ανάλυση της τρέχουσας οικονομικής κρίσης. Στα ελληνικά κυκλοφορεί το βιβλίο του (σε συνεργασία με τον Stephen Resnick) Ταξική θεωρία και Ιστορία. Καπιταλισμός και κομμουνισμός στην ΕΣΣΔ (μετ. Θανάσης και Βίκτωρας Τσακίρης, Ελληνικά Γράμματα, 2005).

Ο Richard Wolff βρέθηκε στην Ελλάδα την προηγούμενη εβδομάδα, προσκεκλημένος του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο Χάρης Κωνσταντινίδης, υποψήφιος διδάκτωρ οικονομικών στο University of Massachusetts Amherst, τον συνάντησε και μίλησε μαζί του.

“Ε”

Continue reading “Οικονομικές και πολιτικές διαστάσεις της κρίσης στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ”

ΠΩΛΕΙΤΑΙ

Όπως έχουμε ξαναπεί, πωλείται οικόπεδο και πολυτελές οίκημα με θέα σε προνομιακή θέση… Σπεύσατε.

Για τους πρώτους που θα κάνουν ανταγωνιστική προσφορά δώρο η οικοσκευή….

Continue reading “ΠΩΛΕΙΤΑΙ”

Η κρίση του καπιταλισμού και κάποιες βιώσιμες λύσεις από τον Rick Wolff

Ο καθηγητής οικονομικών Rick Wolff (University of Massachusetts Amherst) αναλύει την κρίση του καπιταλισμού και προτείνει κάποιες βιώσιμες λύσεις από σοσιαλιστική οπτική με βάση την αυτοδιαχείριση. Ας προσπαθήσουμε να τον παρακολουθήσουμε (θα έχουμε την ευκαιρία να τον δούμε από κοντά στην ΑΣΟΕΕ στις 27 Μαϊου στις 15:30). Aπο το κανάλι του dimitris meletis Edit: Μετά […]

Τρείς διέξοδοι από την κρίση;

Του Κ. ΛΑΠΑΒΙΤΣΑ
Η κρίση της ευρωζώνης οφείλεται κυρίως στα γερμανικά πλεονάσματα και στα αντίστοιχα ελλείμματα των χωρών της περιφέρειας. Στη ρίζα του προβλήματος βρίσκεται η στρεβλή φύση της νομισματικής ένωσης. Οι λύσεις πρέπει να είναι δραστικές – είτε δομική αλλαγή της ένωσης προς όφελος των εργαζομένων, είτε έξοδος από τη ζώνη του ευρώ με εκτεταμένο δημόσιο έλεγχο της οικονομίας. Η λιτότητα και η φιλελευθεροποίηση θα προκαλέσουν ύφεση και δεν θα φέρουν ανάπτυξη.
Αυτά ισχυρίζεται μελέτη μαρξιστών οικονομολόγων της Σχολής Ανατολικών και Αφρικανικών Μελετών του Πανεπιστήμιου του Λονδίνου. Ανήκουν στην ομάδα Ερευνα για το Χρήμα και τον Χρηματοπιστωτικό Τομέα που συντονίζεται από τον γράφοντα. Στην εκπόνηση της εργασίας, για τη λειτουργία της ευρωζώνης, μετείχαν οι Α. Kaltenbrunner, D. Lindo, J. Michell, J. Painceira, Ε. Pires, J. Powell, Α. Strenfors, Ν. Teles. Τα βασικά σημεία της είναι τα εξής: Continue reading “Τρείς διέξοδοι από την κρίση;”

Δυο παλιοί καλοί συμφοιτητές, που έχουν να τα΄πούν από τα φοιτητικά τους χρόνια.

Καταγγελία  για τις διακοπές του Μπαρόζο με την πολυτελή θαλαμηγό «Alexander» του Σπύρου Λάτση.


Από το site της γερμανικής κρατικής τηλεόρασης tagesschau.de (άρθρο από 22.04.2005)

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της γερμανικής ιστοσελίδας ο πρόεδρος της ευρωπαϊκής επιτροπής της ΕΕ, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, κατηγορείται ότι πέρασε τις διακοπές του τον περασμένο Αύγουστο πάνω στη «γνωστή» πολυτελή θαλαμηγό, συμφερόντων Σπύρου Λάτση, μαζί με άλλες εξέχουσες προσωπικότητες τις διακοπές του. Θεωρείται από το εν λόγω ρεπορτάζ του άρθρου, ότι αυτό υπήρξε ένα δείγμα στήριξης ή δώρο για την επανεκλογή του ως προέδρου της ευρωπαϊκής επιτροπής. Continue reading “Δυο παλιοί καλοί συμφοιτητές, που έχουν να τα΄πούν από τα φοιτητικά τους χρόνια.”

Οι αποδείξεις ενός προδιαγεγραμμένου εγκλήματος ;

Τι μπορεί απαντήσει σήμερα ο πρωθυπουργός και πρόεδρος της “Σοσιαλιστικής” Διεθνούς όταν ερωτηθεί (αν ερωτηθεί) σχετικά με το  γιατί αγνόησε προσφορά 20 δις με 1,25% spread πριν από την ψήφιση των μέτρων στις 5/3, σέρνοντας έτσι συνειδητά και προδιαγεγραμμένα την χώρα και τους εργαζόμενους στο σφαγείο του ΔΝΤ; Continue reading “Οι αποδείξεις ενός προδιαγεγραμμένου εγκλήματος ;”

Η Οικονομική Κατάρρευση της Αργεντινής…

Παρακολουθείστε, δυστυχώς  με αγγλικούς υπότιτλους, ένα  ντοκυμαντέρ που περιγράφει τα γεγονότα που οδήγησαν στην οικονομική κατάρρευση της Αργεντινής τον Δεκέμβρη του 2001  και την εξέγερση που ακολούθησε… Με το ΔΝΤ να έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στις οικονομικές αποφάσεις κυβερνήσεων, που οδήγησαν την μεσαία τάξη της Αργεντινής σε αφανισμό και εκτόξευσαν τα ποσοστά του πληθυσμού κάτω από τα όρια της φτώχειας στο 57%…

Για τη μεταφορά

Jaquou Utopie

Continue reading “Η Οικονομική Κατάρρευση της Αργεντινής…”