O αγώνας στα «ελληνικά γράμματα»

[Αναδημοσίευση]


του Σπύρου Αλεξίου

1. Το χρονικό

Όταν στις 2 Σεπτέμβρη ο ΔΟΛ αποφάσιζε το κλείσιμο των « ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ» ξεκινούσε από την πλευρά των εργαζομένων ένας αγώνας που γρήγορα πήρε συμβολικά χαρακτηριστικά:
– Από τη μία ο επίσημος επικοινωνιακός εκφραστής της άρχουσας τάξης που φρόντιζε πάντα να «ντύνει» το ρόλο του με το περίβλημα του «πολιτιστικού χορηγού». Ο όμιλος που, μέσα από τα κυρίαρχα μέσα που ελέγχει, υπήρξε πρωτοπόρος στην ιδεολογική τρομοκρατία που ασκείται με στόχο την υποταγή του λαού στη χούντα του μνημονίου που μας κυβερνά! Προχώρησε στην πρακτική εφαρμογή των όρων του μνημονίου με μια ακραία συμβολική κίνηση: έκλεισε έναν από τους μεγαλύτερους εκδοτικούς και την ίδια στιγμή ο μεγαλομέτοχός του κ. ΨΥΧΑΡΗΣ αγόραζε μετοχές της τράπεζας FMPG!
– Από την άλλη 82 εργαζόμενοι. Σημαντικά στοιχεία όπως η ύπαρξη επιχειρησιακού σωματείου που, παρά τα σοβαρά προβλήματα λειτουργίας του, είχε συμβάλλει στο να υπάρχει η αίσθηση συλλογικότητας καθώς και η ύπαρξη κλαδικού σωματείου, που στήριξε από την αρχή τον αγώνα, δε μπορούν να κρύψουν το οφθαλμοφανές:
O αγώνας από την αρχή ήταν άνισος και το στοιχείο αυτό οξύνθηκε από την απροκάλυπτα εχθρική στάση της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας (ΓΣΕΕ) αλλά και, δυστυχώς, του ΠΑΜΕ που έφτασε στο σημείο να απαγορεύσει στα μέλη του να συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις, πιστό στο δόγμα «πας μη ΚΚΕ βάρβαρος»!
Παρόλα αυτά ο αγώνας δόθηκε από τη μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων. Καθοριστικός παράγοντας ήταν η σχεδόν άμεση διαμόρφωση ενός αγωνιστικού
πυρήνα που από την πρώτη στιγμή απέκρουσε «ρεαλιστικές» και «ανεξάρτητες» φωνές
που καλούσαν σε υποταγή ώστε να μην …εκνευριστεί(!) ο κ. Ψυχάρης και δεν μας δώσει στις 15 Σεπτέμβρη τις αποζημιώσεις μας. Η πρώτη αυτή νίκη δε θα μπορούσε να επιτευχθεί αν από την αρχή δεν κατοχυρωνόταν η κυρίαρχη θέση της ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ. Μπροστά σε όλους τους εργαζόμενους αυτές οι «ανεξάρτητες» φωνές
ήταν υποχρεωμένες να υποκρίνονται ή να αποχωρούν, η γραμμή του αγώνα επιβεβαιωνόταν συνεχώς.
Σημαντικό ρόλο έπαιξε φυσικά το περιεχόμενο της γραμμής αυτής: το πρόβλημα τέθηκε στην πολιτική του βάση, σαν αποτέλεσμα της κυβερνητικής πολιτικής του μνημονίου. Βασικός στόχος τέθηκε η διασφάλιση των θέσεων εργασίας των εργαζομένων και η κατοχύρωση των δικαιωμάτων τους. Σε αυτούς τους άξονες κινήθηκαν τόσο οι αγωνιστικές κινητοποιήσεις όσο και οι διαπραγματεύσεις με την εργοδοσία που ολοκληρώθηκαν δύο μήνες αργότερα.
Οι κινητοποιήσεις αρχικά στράφηκαν εναντίον του ΔΟΛ. Απεργιακές κινητοποιήσεις, συγκέντρωση έξω από τα γραφεία του Ομίλου, συγκέντρωση (για πρώτη φορά) έξω από το ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, τον πολιτιστικό «φερετζέ» του! Δημοσιοποίηση του θέματος, παρά την omerta που είχε επιβληθεί στα κυρίαρχα ΜΜΕ (κόρακας κοράκου μάτι…). Στη δημοσιοποίηση συνέβαλε αποφασιστικά η δημιουργία των δικών μας εναλλακτικών ηλεκτρονικών δρόμων (blog, facebook) που γρήγορα απέκτησαν χιλιάδες επισκέπτες.
Η δημοσιότητα αυτή προφανώς και ενόχλησε τον ΔΟΛ καθώς εξανέμισε μέσα σε λίγες εβδομάδες το κοινωνικό κεφάλαιο του «πολιτιστικού μαικήνα». Η σκλήρυνση της στάσης του ομίλου συνδυάστηκε με …φήμες για πτώχευση(!) και ψυχολογικούς εκβιασμούς που αποκρούστηκαν για μια ακόμα φορά από τη συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων.
Στη φάση αυτή ο αγώνας στράφηκε καθαρά προς τον πολιτικό συνεταίρο του ΔΟΛ, το υπουργείο εργασίας. Το ερώτημα «θα υπογράψετε κ. ΚΑΤΣΕΛΗ; » έγινε το κεντρικό σύνθημα μιας μεγάλης διαδήλωσης αλληλεγγύης (12/10) όπου πάνω από 3.000 εργαζόμενοι υποχρέωσαν το υπουργείο Εργασίας να δεχτεί τους εργαζόμενους των «ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ» και κάτω από την πίεσή τους να δοθεί 20ήμερη παράταση διαβουλεύσεων. Ίσως κάποιος να θεωρεί το γεγονός αυτό αμελητέο, η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική: Τέτοια απόφαση, προσωρινού έστω, παγώματος απολύσεων δεν είχε εκδοθεί ποτέ από το Υπουργείο Εργασίας, ανατρέπει δε την τελευταία απόφαση της κυβέρνησης Καραμανλή που επέτρεπε τις αυθαίρετες ομαδικές απολύσεις. Μετά την εξέλιξη αυτή η εργοδοσία προχώρησε σε απροκάλυπτο εκβιασμό: Απείλησε ανοιχτά με προσφυγή στο άρθρο 99, γεγονός που ουσιαστικά πετούσε τους εργαζόμενους στο δρόμο.

2. Το αποτέλεσμα

Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό και με αντικειμενικές και υποκειμενικές αδυναμίες του ίδιου του κινήματος και για τις οποίες θα μιλήσουμε παρακάτω, οδήγησε στην ακόλουθη απόφαση της ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ:

« Η γενική συνέλευση των εργαζομένων στα «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ» εξουσιοδότησε την
εκλεγμένη επιτροπή διαβούλευσης να υπογράψει τη συμφωνία με την εργοδοσία.
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε μετά από τις κινητοποιήσεις των εργαζομένων περιλαμβάνει:
– Παραμονή στην εργασία, για το χρονικό διάστημα που θα διαρκέσει η εκκαθάριση της εταιρείας, των συναδέρφων που ανήκουν σε ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες. Οι συνάδερφοι αυτοί, που επιλέχθηκαν από τη Γ.Σ., προστίθενται στους 18 συναδέρφους που είχε ήδη αποφασιστεί η παραμονή τους
– Καταβολή των δεδουλευμένων και όλων των άλλων αποδοχών από τις 02/9/2010, όταν η εταιρεία ανακοίνωσε την απόφαση να διακόψει τις εργασίες της, μέχρι και τις 8/11/2010.
– Υπολογισμός των αποζημιώσεων με τον παλιό νόμο και καταβολή τους άπαξ και μετρητοίς. Καταβολή του δώρου των Χριστουγέννων και των υπολοίπων αδείας στις 8/11/2010.
– Καταβολή του επιπλέον ποσού των 2263 € σε κάθε εργαζόμενο (Το συνολικό ποσό αντιστοιχεί σε επιπλέον 1,5 μισθό και με απόφαση της Γ.Σ. κατανέμεται ισόποσα σε κάθε συνάδερφο)
2. Με απόφαση της Γ.Σ. συνεχίζεται η λειτουργία του σωματείου των εργαζομένων στα «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ» καθώς και των διαδικτυακών μέσων (blog, facebook).
3. Καλούμε, μαζί με το κλαδικό σωματείο, σε εκδήλωση με θέμα:
« Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ και Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ»
4. Θεωρούμε πως η αλληλεγγύη , που εκδηλώθηκε όλο το προηγούμενο διάστημα, συνέβαλε αποφασιστικά στον αγώνα μας. Αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη για τους αυριανούς αγώνες του εργατικού κινήματος για την ανατροπή του εργασιακού μεσαίωνα που προωθούν κυβέρνηση και Ε.Ε, Δ.Ν.Τ.»

3. Γενική εκτίμηση

Θα ήταν λάθος να αντιμετωπιστεί ο αγώνας αυτός με όρους «νίκης» ή «ήττας». Είναι προφανές πως ο βασικός στόχος, η διασφάλιση των θέσεων εργασίας, δεν επιτεύχθηκε. Προφανές είναι επίσης πως υπήρξαν επιμέρους, μικρές «νίκες» με μεγάλη σημασία και για τους εργαζόμενους αλλά και για το κίνημα γενικότερα, πολύ περισσότερο αν αναλογιστούμε το συσχετισμό δύναμης αλλά και τις γενικότερες συνθήκες που δόθηκε αυτή η μάχη:
– Η στοιχειώδης οικονομική, και για ορισμένους και εργασιακή, ανακούφιση, πέρα από την αυτοτελή της αξία που δεν πρέπει ποτέ να υποτιμούμε, επέτρεψε στους εργαζόμενους να κρατήσουν ψηλά το κεφάλι. Ταυτόχρονα έγινε χειροπιαστή η, καθόλου πια αυτονόητη, αλήθεια που θέλει τον αγώνα απαραίτητη προυπόθεση για οποιαδήποτε κατάκτηση.
– Η διαδικασία της ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ που συζητά και αποφασίζει για τα πάντα, η διαδικασία αιρετών αντιπροσώπων που την εκφράζουν και λογοδοτούν σε αυτήν, η ηθική και ο εργατικός πολιτισμός που, με κόπο και αντιφάσεις, αναπτύχθηκαν στα πλαίσιά της, αποτελούν πολύτιμες εμπειρίες. Το γεγονός πως οι ίδιοι οι εργαζόμενοι επέλεξαν, μέσα από ανοιχτή συζήτηση, τους λίγους συναδέρφους που παρέμειναν στη δουλειά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πολιτισμού αυτού.
– Ο αγώνας αυτός πήρε διαστάσεις δυσανάλογες με το τυπικό, αριθμητικό κριτήριο. Προκάλεσε το ενδιαφέρον, αλλά και την αλληλεγγύη, σημαντικής μερίδας της ελληνικής κοινωνίας, δημιούργησε πολιτικό γεγονός και «τσαλάκωσε» οριστικά το «κοινωνικό» προφίλ του ΔΟΛ.

4. Συμπεράσματα

Οι θετικές αυτές πλευρές δεν μπορούν φυσικά να κρύψουν το ερώτημα που μας απασχόλησε όλους: Ο αγώνας στα «Ε.Γ.» μπορούσε να νικήσει ή έστω να πετύχει περισσότερα πράγματα και, κυρίως, κάτω από ποιες προυποθέσεις;
– Ο συσχετισμός δύναμης ήταν καταθλιπτικός. Το κλείσιμο της εταιρείας ήταν στρατηγική επιλογή για έναν κολοσσό όπως ο ΔΟΛ. Η επιλογή αυτή στόχευε, κυρίως, την ίδια την καρδιά της εργασίας σαν απαραίτητη προυπόθεση για την αναδιάρθρωση που σχεδιάζουν οι καπιταλιστές. Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως ο «καταχρεωμένος» ΔΟΛ υποχώρησε σε οικονομικά αιτήματα «παρέχοντας» περίπου 1.000.000 ευρώ ενώ, αντίθετα, ήταν άκαμπτος ακόμα και για 1(!) μόνιμη θέση εργασίας. Η διασφάλιση λοιπόν των θέσεων εργασίας, που θα αποτελούσε νίκη, απαιτούσε ανατροπή συνολικά του σχεδίου αναδιάρθρωσης του ΔΟΛ.
– Μια τέτοια ανατροπή με τη σειρά της απαιτούσε εντελώς διαφορετικές συνθήκες:
α) Στη συνολική επίθεση του ΔΟΛ (την ίδια στιγμή απέλυε και διοικητικούς υπαλλήλους) δεν υπήρξε μετωπική αντίδραση. Αιτία προφανώς δεν είναι μόνο οι συνθήκες κάτεργου που έχει επιβάλει η εργοδοσία: Και στον ΔΟΛ, αλλά και στα «Ε.Γ.» ήταν φανερή η ιδεολογική ήττα που έχει υποστεί το εργατικό κίνημα. Αυτό εκφράστηκε με τον φόβο της «νομιμότητας» αλλά και με την αδυναμία να γίνουν αντιληπτά το πλάτος και το βάθος της επίθεσης, άρα και η ανάγκη της αλληλεγγύης. Αυταπάτες για ατομικό βόλεμα αλλά και έλλειψη εμπιστοσύνης στη δύναμη του αγώνα οδηγούσαν με μαθηματική ακρίβεια σε λογικές συμβιβασμού.
β) Το αγωνιστικό κομμάτι, μέσα και έξω από τα «Ε.Γ.», έδωσε με συνέπεια τον αγώνα αλλά δεν θα μπορούσε μόνο του να ξεπεράσει το μπόι του, όπως απαιτούσαν οι περιστάσεις. Αισθανόμενο δικαιολογημένα, περισσότερο από όλους, το βάρος του συσχετισμού αλλά και τις ευθύνες απέναντι στους συναδέρφους δεν τόλμησε να προχωρήσει σε δύο κρίσιμες κινήσεις – τομές:
– Η μόνη γραμμή νίκης ήταν το αταλάντευτο αίτημα « να μην κλείσουν τα Ε.Γ.». Η γραμμή αυτή δεν κέρδισε την εμπιστοσύνη των εργαζομένων που αντιμετώπιζαν ως συμβολικό ή έστω διαπραγματευτικό το αίτημα. Γρήγορα νοθεύτηκε από την αυταπάτη της « απορρόφησης στον ΔΟΛ» που φυσικά ηττήθηκε μπροστά στην, στρατηγικού χαρακτήρα, αδιαλλαξία της εργοδοσίας. Το σημείο αυτό είναι το πιο κρίσιμο, συνολικά για το εργατικό κίνημα:
Τί αντιτάσσουμε απέναντι στην κεντρική επιλογή του κεφαλαίου να καταργήσει το δικαίωμα στην εργασία;
Στην περίπτωση των «Ε.Γ.» δεν δόθηκε καμία ουσιαστική απάντηση, γιατί πολύ απλά δεν υπάρχει! Δειλά δειλά ακούστηκαν προτάσεις για «εθνικοποίηση» και «κατάληψη και αυτοδιαχείριση της εταιρείας από τους εργαζομένους». Δυστυχώς αυτές οι προτάσεις υπάρχουν στο κίνημα περισσότερο σαν συνθήματα και λιγότερο σαν επεξεργασμένη γραμμή μάχης, γεγονός που τις καθιστά αδύναμες να πείσουν εργαζόμενους που αντιμετωπίζουν την βάρβαρη επίθεση στην ίδια τη ζωή τους. Η απάντηση πρέπει να δοθεί άμεσα και από το βάθος της θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η πορεία του εργατικού κινήματος!
– Η υποχώρηση αυτή είχε αντανάκλαση και στην ίδια τη γενική συνέλευση: Η γραμμή «να μην κλείσουν τα Ε.γ.» ήταν η μόνη που εξασφάλιζε την ενότητα των εργαζομένων σε πραγματική, υλική βάση. Η νόθευσή της άνοιξε το δρόμο σε φυγή προς ατομικές λύσεις, γεγονός φυσικά που δεν έμεινε ανεκμετάλλευτο από την εργοδοσία ώστε να τρομοκρατήσει ή και να εξαγοράσει συναδέρφους
– Πρακτικά αυτό εκφράστηκε και με την ατολμία του αγωνιστικού μπλοκ να προχωρήσει στην, απαραίτητη, ιδεολογική ρήξη μέσα στα πλαίσια της συνέλευσης! Η λογική της ενότητας μετατράπηκε σε λογική ανοχής ακόμα και σε ακραίες αντεργατικές απόψεις και συμπεριφορές. Αυτό ήρθε να προστεθεί στην ήδη λανθασμένη τακτική της μη στήριξης σε νέους συναδέρφους που αναδείχτηκαν στην διαδικασία του αγώνα και βρίσκονταν στους πιο κρίσιμους χώρους: την παραγωγή, το βιβλιοπωλείο και την αποθήκη! Οι νέοι συνάδερφοι, μολονότι τήρησαν τίμια στάση, δεν εντάχθηκαν ποτέ στον αγωνιστικό πυρήνα, γεγονός πολλαπλά επιζήμιο.

5. Επίλογος

Ο αγώνας στα Ε.Γ. πατούσε και στο παρελθόν αλλά και στο μέλλον. Το σίγουρο είναι πως ακόμα κι αν δε νίκησε δημιούργησε ρωγμές και γέννησε ερωτήματα που θα ξαναβρούμε μπροστά μας άμεσα, γι αυτό καλύτερα να τα συζητήσουμε τώρα…

Αναδημοσιεύει από το Αριστερό Βήμα η Jaquou Utopie

Δείτε επίσης:

ΔΟΛιοφθορά στα Ελληνικά Γράμματα

http://wp.me/pPn6Y-4gC

Advertisements

2 thoughts on “O αγώνας στα «ελληνικά γράμματα»

  1. Εγω πάντως ακομα δεν εχω καταλαβει τον λογο για τον οποιο κλεισανε τα Ελληνικα Γραμματα. Και δεν τον καταλαβαινω γιατι τα κερδη τους μονο απο τις φιλολογικες ματσαράγγες του λυκειου και του γυμνασιου θα πρεπει να ήτανε υπέρογκα (μαζι με 2 ακομα συγκεκριμενους εκδοτικους οικους που ειδικεύονται στα των φιλολογικων μαθηματων, ονοματα δε λεμε μην τους κανουμε και διαφήμιση). Για να μην αναφερθώ στα κέρδη απο τα λογοτεχνικά βιβλία. Σε ορισμένα μάλιστα βιβλία είχαν το αποκλειστικό copyright (εχω στο μυαλο μου καποια συγκεκριμένες σειρες παιδικων βιβλίων). Τωρα αν το τζιρος του αφεντικου επεσε λογω κρισης, χεστηκαμε… ας σπάσει λιγοτερα πιατα στα σκυλάδικα και ας ράνει με λιγότερα γαρύφαλλα της σκυλούδες

    φυσικα, η απορία μου είναι ρητορική

  2. Α ρε Αλεξιου μουρη….τιποτα παραπανω…
    😉
    Που σαι τρελη καθηγηταρααααααααααα!!!!!!!!!!!!!!!

    🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂

    Χαμογελατε…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s