Για ένα παρατεταμένο κοινωνικό «αντάρτικο»

[Αναδημοσίευση]


Απέναντι στο φετιχισμό της γενικής απεργίας, του “όλα ή τίποτα” και το φετιχισμό της νομιμότητας, του περιορισμού των αντιδράσεων στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, θα μπορούσαμε να αντιτάξουμε μια στρατηγική τύπου “παρατεταμένου ιταλικού Μάη”, με συνδυασμό γενικών απεργιών και τοπικών αγώνων. Μια ενδιαφέρουσα παρέμβαση του Γάλλου κοινωνιολόγου Φιλί Κορκφόφ, μέλους του ΝΡΑ, με αφορμή το κίνημα της Γαλλίας που βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή…

Αντιμέτωπο με τον απολυταρχισμό της πολιτικής επιστράτευσης και των ειδικών αστυνομικών δυνάμεων, το γαλλικό κοινωνικό κίνημα εναντίον της αντιδραστικής μεταρρύθμισης Σαρκοζί, το οποίο παρακολουθεί με ενδιαφέρον και ελπίδα ολόκληρη η προοδευτική Ευρώπη, μπαίνει σε μια νέα, δύσκολη φάση μετά την αναμενόμενη επικύρωση του σχετικού νόμου από Βουλή και Γερουσία, την Τετάρτη. Σ’ αυτό το φόντο, αναπτύσσονται έντονες ζυμώσεις στους κόλπους της κοινωνικής και πολιτικής Αριστεράς για την επόμενη μέρα. Μια από τις πολλές, ενδιαφέρουσες απόψεις που κατατέθηκαν ήταν εκείνη του Φιλίπ Κορκόφ, κοινωνιολόγου και μέλους του Νέου Αντικαπιταλιστικού Κόμματος (ΝΡΑ), ο οποίος συνοψίζει ως εξής την κεντρική του ιδέα: «Αντί να εγκλωβιστούμε στο ‘όλα ή τίποτα’, γενική απεργία ή φθορά του κινήματος, ας ακολουθήσουμε το δρόμο ενός κινήματος μακράς διαρκείας, πολύμορφου και μετωπικού».

Ο αρθογράφος στην ιστοσελίδα του ΝΡΑ ξεκινά από την εκτίμηση ότι «επί του παρόντος, οι ανανεούμενες απεργίες βρίσκουν μια ορισμένη απήχηση, αλλά δεν εξελίσσονται σε κύμα με τάση γενίκευσης… Το επίπεδο των συγκλίσεων και της ριζοσπαστικοποίησης στο πλαίσιο των διασυνδικαλιστικών συνελεύσεων δεν αφήνει πολλά περιθώρια ελπίδας για μια γενική απεργία που θα εξαπλωθεί σε πανεθνική κλίμακα». Παρόλα αυτά, ο Φιλίπ Κορκόφ θεωρεί ότι κάθε άλλο παρά αναπότρεπτο είναι να φυλλοροήσει και να ηττηθεί το κίνημα μετά τις διακοπές των Αγίων Πάντων. «Γιατί ο δυναμισμός και ο ενθουσιασμός, η χαρά της υπεράσπισης της προσωπικής αξιοπρέπειας λέγοντας ‘όχι’, όπως και η απόλαυση της συνεύρεσης, της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης (αυτό το «εγώ, η πάλη των τάξεων»- je lutte des classes- όπου σμίγουν αξεδιάλυτα το εγώ και το εμείς!) είναι ακόμη εδώ, και μάλιστα ενισχύονται με την κάθοδο των λυκείων στις διαδηλώσεις, στο πνεύμα εκείνης της περίφημης παράφρασης του Ντεκάρτ «εξεγείρομαι, άρα υπάρχω», που έγραφε, ακολουθώντας τον Καμύ, το πανώ των μαθητών στη Νιμ. Επομένως, η βασική πρόκληση είναι να διατηρήσουμε και να αναπτύξουμε περαιτέρω αυτή την ενέργεια, δίνοντας στο κίνημα πιο μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, με την αναπόφευκτη συγκατοίκηση του πόλου της σύνεσης με τον πόλο του ριζοσπαστισμού».

Ο ριζοσπάστης κοινωνιολόγος εκτιμά ότι ήδη, στο εξελισσόμενο κοινωνικό κίνημα αναπτύσσονται αυθόρμητα, μέρα με την ημέρα, στοιχεία που του δίνουν ρευστότητα, διάρκεια και πολυμορφία- άλλοι κλάδοι μπαίνουν κι άλλοι βγαίνουν προσωρινά, για να ξαναμπούν στη συνέχεια, αποφασιστικές κορυφώσεις σε ορισμένους κλάδους και χώρους που συντηρούν ένα γενικό επίπεδο εγρήγορσης και αγωνιστικότητας, για να δώσουν τη σκυτάλη σε άλλους, συνδυασμός κινητοποιήσεων στους χώρους δουλειάς και κατοικίας, εκδηλώσεις αλληλεγγύης σ’ αυτούς που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του μετώπου κ.α. «Ένα κοινωνικό αντάρτικο εναντίον του Σαρκοζί βρίσκεται στη διαδικασία της διαμόρφωσης- πιο κινητικό, με μεγαλύτερη διάχυση, με περισσότερες μορφές από ό,τι θα μπορούσε να εκδηλωθεί στο πλαίσιο μιας γενικής απεργίας».

Σ’ αυτό το πνεύμα, ο αρθογράφος διατυπώνει την ενδιαφέρουσα ιδέα ότι το κοινωνικό κίνημα είναι λιγότερο πιθανό να πάρει τη μορφή ενός εκρηκτικού, απότομου «νέου Μάη του ‘68» και περισσότερο να μοιάζει με έναν νέο «παρατεταμένο Μάη, τύπου Ιταλίας των δεκαετιών του ’60 και του ‘70». Διευκρινίζει, βεβαίως, ότι η ιστορία ποτέ δεν επαναλαμβάνεται και ότι κάθε αναλογία είναι πολύ σχετική. Επιμένει ωστόσο ότι «η μορφή της γενικής απεργίας εργατών- φοιτητών που σφράγισε τον γαλλικό Μάη του ’68 δεν είναι ίσως η πιο πρόσφορη για την κατάσταση που βρίσκεται το σημερινό κίνημα. Όπως επίσης, δεν είναι, πιθανότατα, ούτε η μορφή της απεργίας που παρέλυσε τις μεταφορές, παράλληλα με τις μαζικότατες διαδηλώσεις του Νοεμβρίου- Δεκεμβρίου 1995 (εναντίον του νόμου Ζιπέ, πάλι για το ασφαλιστικό, που κατέληξε στην πτώση της δεξιάς κυβέρνησης). Μήπως λοιπόν ο «έρπων ιταλικός Μάης», αν και λιγότερο γνωστός στη Γαλλία, αποτελεί ένα πιο κοντινό στις ανάγκες μας πρότυπο»;

Όπως εξηγεί ο Κορκόφ, «αρχίζοντας από το 1966 με το φοιτητικό κίνημα, το ριζοσπαστικό ρεύμα της Ιταλίας δημιούργησε τις πρώτες του αρθρώσεις με την εργατική διαμαρτυρία την άνοιξη του 1968. Έπειτα, την περίοδο 1968- ’69, συνδικαλιστές διαφόρων τάσεων, κοινωνικοί αγωνιστές και ριζοσπάστες φοιτητές άρχισαν να συγκλίνουν σε μονιμότερη βάση τροφοδοτώντας μια πανσπερμία κινητοποιήσεων, που οδηγούνταν σε πολύμορφες συγκρούσεις με την πολιτική εξουσία και την εξουσία των αφεντικών, χωρίς να φτάσουν σε καμία στιγμή το επίπεδο της γενικής παράλυσης, που γνώρισε η Γαλλία τον Μάη του ’68. Αγώνες εργατικοί και φοιτητικοί, κινήματα πόλης εναντίον των αυξήσεων στα νοίκια, μέρες δράσης και μέρες γενικής απεργίας».

Στο έδαφος αυτής της ιστορικής εμπειρίας, ο Γάλλος κοινωνιολόγος υποστηρίζει ότι το σημερινό κίνημα οφείλει να πάρει αποστάσεις από δύο μορφές φετιχισμού: Τον φετιχισμό της νομιμότητας, στον οποίο ρέπει ο πόλος της μετριοπάθειας και τον φετιχισμό της γενικής απεργίας, στον οποίο ρέπει η ριζοσπαστική Αριστερά. Αναφορικά με το ταμπού της νομιμότητας, ο Κορκόφ παραπέμπει σε πρόσφατο βιβλίο του κοινωνιολόγου Αλμπέρ Οζιάν και της φιλοσόφου Σαντρά Λοζιέ με τίτλο «Προς τι η ανυπακοή στη δημοκρατία;» και στη δικαιολόγηση της ανυπακοής από τον Αμερικανό Χένρι Ντέιβιντ Θορό (1817- 1862). «Το νόμιμο δεν είναι δίκαιο», λέει ο Κορκόφ, και προσθέτει ότι οι εμπειρίες των λαϊκών στρωμάτων στην εποχή των σκανδάλων και της διαπλοκής υπονομεύουν τη νομιμοποίηση των ηγεμονικών ελίτ. «Η σύγχρονη, αντιπροσωπευτική δημοκρατία των επαγγελματιών πολιτικών αναπτύσσει στο εσωτερικό της μια αντιδημοκρατική, ολιγαρχική τάση και εξελίσσεται σε ηγεμονία των εκπροσώπων πάνω στους εκπροσωπούμενους».

Στο έδαφος αυτής της ιστορικής εμπειρίας, ο Γάλλος κοινωνιολόγος υποστηρίζει ότι το σημερινό κίνημα οφείλει να πάρει αποστάσεις από δύο μορφές φετιχισμού: Τον φετιχισμό της νομιμότητας, στον οποίο ρέπει ο πόλος της μετριοπάθειας και τον φετιχισμό της γενικής απεργίας, στον οποίο ρέπει η ριζοσπαστική Αριστερά. Αναφορικά με το ταμπού της νομιμότητας, ο Κορκόφ παραπέμπει σε πρόσφατο βιβλίο του κοινωνιολόγου Αλμπέρ Οζιάν και της φιλοσόφου Σαντρά Λοζιέ με τίτλο «Προς τι η ανυπακοή στη δημοκρατία;» και στη δικαιολόγηση της ανυπακοής από τον Αμερικανό Χένρι Ντέιβιντ Θορό (1817- 1862). «Το νόμιμο δεν είναι δίκαιο», λέει ο Κορκόφ, και προσθέτει ότι οι εμπειρίες των λαϊκών στρωμάτων στην εποχή των σκανδάλων και της διαπλοκής υπονομεύουν τη νομιμοποίηση των ηγεμονικών ελίτ. «Η σύγχρονη, αντιπροσωπευτική δημοκρατία των επαγγελματιών πολιτικών αναπτύσσει στο εσωτερικό της μια αντιδημοκρατική, ολιγαρχική τάση και εξελίσσεται σε ηγεμονία των εκπροσώπων πάνω στους εκπροσωπούμενους».

Υπό αυτό το πρίσμα, θα πρέπει να εξετάσει κανείς «την προοπτική ενός παρατεταμένου κοινωνικού και πολιτικού αντάρτικου. Ένα πολύμορφο κοινωνικό κίνημα, στο στιλ του έρποντος ιταλικού Μάη, όπου τοπικές και κλαδικές απεργίες θα συνδυάζονται με ημέρες πανεθνικής δράσης και απεργίες διαρκείας, όπου θα λαμβάνουν χώρα περιστρεφόμενες απεργίες, ώστε να μειώνεται το κόστος πάνω στους απεργούς, όπου θα δημιουργούμε απεργιακά ταμεία αλληλεγγύης προς τους μαχόμενους κλάδους, οργανικούς δεσμούς με την κριτική διανόηση και τους καλλιτέχνες ώστε να πάρει μεγαλύτερη έκταση η απονομιμοποίηση της εξουσίας του Σαρκοζί, όπου θα συνδυάζουμε τις αγωνιστικές μορφές με την προώθηση εναλλακτικών χώρων κοινωνικής αυτονομίας- λαϊκά πανεπιστήμια, πολιτιστικές λέσχες κ.α.».

Τέλος, ο Κορκόφ θέτει το ερώτημα αν ένα τέτοιο κοινωνικό αντάρτικο πρέπει να μείνει σε ειρηνικά πλαίσια και απαντάει θετικά. «Όχι γιατί η επιλογή της μη βίας αποτελεί αμετακίνητη αρχή. Συνεχίζω να πιστεύω ότι σε ορισμένες περιπτώσεις όπου οι κυρίαρχες τάξεις επιβάλλουν τη διαιώνιση της εξουσίας τους με φυσική βία και όπου δεν έχουμε στα χέρια μας ούτε τα ελάχιστα μέσα των δημοκρατικών δικαιωμάτων, η προσφυγή στα όπλα μπορεί να δικαιολογηθεί. Ωστόσο, δεν βρισκόμαστε σ’ αυτό το σημείο, στη Γαλλία του σήμερα… Αντίθετα, η ασφάλεια αποτελεί βασικό σημείο νομιμοποίησης της εξουσίας του Σαρκοζί και το κίνημα οφείλει να του αφαιρέσει αυτή τη νομιμοποίηση και όχι να τον βοηθήσει να την ενισχύσει (με αδικαιολόγητη προσφυγή στη βία)». Προσθέτει επίσης την εξής σημαντική θέση: «Σε αντίθεση με την εμπορευματοποίηση της ανθρώπινης ζωής, που προωθεί ο καπιταλισμός, χρειάζεται να δείχνουμε με τις πράξεις μας την απόλυτη διάκριση ανάμεσα στους ανθρώπους και τα πράγματα». Από αυτή τη σκοπιά, ο Κορκόφ δέχεται υπό όρους πράξεις συμβολικής βίας-όπως έγινε στη Γαλλία εναντίον εστιατορίων Mc Donald’s, τραπεζών και γενετικά μεταλλαγμένων προϊόντων- αλλά όχι πράξεις κατά της ζωής.

Αναδημοσιεύει από το Αριστερό Βήμα η Jaquou Utopie

http://wp.me/pPn6Y-3jj

Advertisements

6 thoughts on “Για ένα παρατεταμένο κοινωνικό «αντάρτικο»

  1. Δηλαδή στην θέση της γενικής απεργίας διαρκείας που ήδη γίνεται εκεί, να βάλουμε ως στόχο τον κατακερματισμό σε μικρούς αγώνες? Μα αυτό γίνεται στην Ελλάδα εδώ και μήνες και φθείρει χειρότερα τους μεμονωμένους κλάδους που το κάνουν. Νομίζω κιόλας ότι αν τώρα ανασταλεί ο κεντρικός πανεθνικός απεργιακός σχεδιασμός, οι δυνάμεις της εργοδοσίας θα αποθρασυνθούν και μαζί τους και η επιθετικότητα του Σαρκοζί και οι εργαζόμενοι θα σκύψουν το κεφάλι. Και αποκλείεται να δούμε καν μεμονωμένους αγώνες. Νομίζω ότι τα πράγματα στην Γαλλία που μας προβάλλουν το δικό μας μέλλον, έχουν φτάσει στο μη παρέκει: είτε η γενική απεργία θα μετατραπεί σε γενική πολιτική απεργία διαρκείας για να ανατραπεί η κυβέρνηση, είτε η ήττα είναι σίγουρη. Είναι προφανές ότι πίσω από τις πιέσεις για αναστολή που περνάνε μέσα στο NPA κρύβεται η πολιτική αδυναμία του να προβάλει κάποιο στόχο πολιτικής ανατροπής. Εύχομαι η βάση του να αποτρέψει τους ηγέτες του που τα μασάνε. Και εμείς να βγάλουμε μαθήματα το συντομότερο δυνατόν. Όλα τα υπόλοιπα είναι φλιναφήματα άνευ ουσίας.

    1. Θα ήθελα μόνο να σημειώσω ότι στη Γαλλία δεν γίνεται Γενική Απεργία Διαρκείας, το διασυνδικαλιστικό έχει καλέσει πανεθνική 24ωρη απεργία και κινητοποίηση για την Πέμπτη, οι φοιτητές-μαθητές κινητοποιούνται και σήμερα εν μέσω εβδομάδας αργίας, ενώ το θέμα της γενικής επαναλαμβανόμενης απεργίας έχει μπει μεν σε συζήτηση εδώ και μία εβδομάδα τουλάχιστον αλλά έχει προκριθεί μόνο σε περιφεριακά διασυνδικαλιστικά ή σε κάποιους εργασιακούς χώρους. Επίσης συνεχίζονται οι τοπικές δράσεις, όπως τις περιγράφει και ο συγγραφέας ενω σε κάποιες πόλεις, πχ Μασσαλία, το κίνημα είναι πιο ισχυρό.
      Και για να κάνω ξεκάθαρη και τη θέση μου, έκανα την αναδημοσίευση ως ερέθισμα για συζήτηση και ως δείγμα του τι συζήτηση γίνεται εκεί. Δεν σημαίνει ότι με βρίσκει 100% σύμφωνη.

  2. Δεν δικαιολογεί ουτε τον χαρακτηρισμό “φετιχισμός” για τους υποστηρικτές της γενικής απεργίας διαρκείας, ουτε κυρίως και το γιατί. Υποθέτω οτι με πολλές μικρές συγκρούσεις θα συνεχίσουν κάποιες δομές εξουσίας μέσα στην Αριστερά του φιλοσόφου αυτού να απολαμβάνουν κάποια προνόμια που στις συνθήκες ρήξης θα τάχαναν η δεν θατανε τίποτα σίγουρο πια για το αυριο. Αριστερός ωφελιμιστικός ρεαλισμός…κάτι σαν Ψαριανός αλα Γαλλικά. Πολλά μικρά πηδηματάκια για καλό κυκλοφοριακό ωστε να πεθάνουμε υγιείς!

  3. ….θα μπορούσαμε να αντιτάξουμε μια στρατηγική τύπου “παρατεταμένου ιταλικού Μάη”, με συνδυασμό γενικών απεργιών και τοπικών αγώνων….
    ————————————————————————————————————————————-

    ΄Ο,τι είναι να γίνει ας γίνει, αρκεί να λειτουργεί με προϋπόθεση την αποτελεσματικότητα. Και την ειδικότερη αποτελεσματικότητα (π.χ. μια επιτυχημένη απεργία), αλλά και την γενικότερη αποτελεσματικότητα (κατά πόσο π.χ. με την παρούσα πράξη αντίστασης φθάρθηκε η προοπτική του μνημονίου ή έγινε ένα βήμα για να φύγει, κ.λπ).

  4. Εγώ ξέρω ότι μόνο η γενική απεργία διαρκείας μπορεί να παραλύσει και να ανατρέψει μια κυβέρνηση και μια πολιτική.
    Και ειδικά όταν την έχεις ή έχεις έστω την άμεση και ρεαλιστική πραγμάτωση της είναι τουλάχιστον ηττοπαθές ακόμη και να κάνεις σκέψεις για αναστολή.
    Απλά επιβεβαιώνονται οι ενστάσεις αυτών που μέσα στην αριστερά μιλούσαν για την αδυναμία του ΝΑΚ να χαράξει μια επαναστατική προοπτική καθώς είχε αποφασίσει να σχετικοποιήσει την διαφορά επανάστασης και μεταρύθμισης κάνωντας ένα θολό αντικαπιταλιστικό μόρφωμα, έναν “αντικαπιταλισμό του μεσαίου χώρου”.

    Απλά αν εκτιμάς ότι δεν είναι η ώρα της ανατροπής επιδιώκεις να βρεις έναν έντιμο συμβιβασμό. Καταντάς αστείος όμως αν αυτό δεν το πιστεύει η τάξη που σε έχει ξεπεράσει και κατεβαίνει στον δρόμο με οργή, αγανάκτηση, απελπισία και δεν συμμερίζεται την “αυτοσυγκράτηση” σου. Κρίμα για τις ελπίδες του κόσμου του ΝΑΚ.
    Πρόλαυτα ο κόσμος του πιστεύω θα αντισταθεί στις άθλιες σκέψεις αναστολής του αγώνα.

  5. Εχει δίκηο ο Tolos, αυτή τη φορά αν χάσουμε η ήττα μας θαναι στρατηγική και η μεγάλη νύχτα θα τραβήξει καιρό.

    Το ιταλικό ’68 κουβαλούσε μια 10ετία αγώνων στα εργοστάσια και στα πανεπιστήμια πρίν πάρει την μορφή του “παρατεταμένου ιταλικού Μάη” με όρους ηγεμονίας σε πολιτισμικό επίπεδο. Ηγεμονία που την έχασε οριστικά στη δεκαετία του 80…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s