Στη γη των ξένων

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΥ

Κάτω από τον καυτό ήλιο του Μεξικού, ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Εκτορ Μπελασκουάν Σάιν διασχίζει τις πόλεις των συνόρων με τις ΗΠΑ για να ανακαλύψει τα ίχνη μιας εξαφανισμένης ηθοποιού του κινηματογράφου.

Με πρόσχημα μια ακόμα ιστορία μυστηρίου, ο πιο πολιτικοποιημένος συγγραφέας της αστυνομικής λογοτεχνίας, ο Πάκο Ιγκνάσιο Τάιμπο ΙΙ στο μυθιστόρημά του «Ονειρα συνόρων» (εκδόσεις Αγρα – μετάφραση Κρίτων Ηλιόπουλος) δίνει την εικόνα στα βόρεια του Μεξικού, στη μεθόριο με τις ΗΠΑ, πριν από τη συμφωνία της NAFTA.

«Μια αλλόκοτη χώρα, ούτε Μεξικό ούτε Αμερική, μια γη που όλοι είναι ξένοι», περιγράφει αυτήν την άγρια περιοχή ο συγγραφέας μέσα από τα λόγια του ήρωά του, του μονόφθαλμου ντετέκτιβ που απεχθάνεται κάθε είδους εξουσία και αναπολεί συχνά την εποχή της Επανάστασης. Οταν ο Πάντσο Βίγια στο Βορρά και ο Εμιλιάνο Ζαπάτα στο Νότο έσπερναν την ελπίδα για ένα άλλο Μεξικό.

Τεκίλα και φθηνό σεξ

Ομως βρισκόμαστε στο 1990. Οι παλιοί επαναστάτες είναι κρεμασμένοι σε φωτογραφίες στα μουσεία. Η εμπορική συμφωνία ανάμεσα στο Μεξικό, τις ΗΠΑ και τον Καναδά, που θα γεμίσει την περιοχή εργοστάσια με φτηνό εργατικό δυναμικό, δεν έχει ακόμα υπογραφεί. Αλλά ήδη οι πόλεις στις όχθες του Ρίο Γκράντε από την Τιχουάνα μέχρι τη Σιουδάδ Χουάρες είναι μια ουδέτερη ζώνη «πλημμυρισμένη από εχθρικό φως, σκόνη και εγγλέζικες πινακίδες». Ενα τοπίο όπου οι Αμερικανοί από την άλλη πλευρά το επισκέπτονται μόνο για τη μαριχουάνα, την τεκίλα και το φτηνό σεξ. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ζαλισμένος από την τροπική ζέστη και την απεραντοσύνη της ερήμου, ο Σάιν έρχεται αντιμέτωπος με τη διεφθαρμένη αστυνομία, τους βαρόνους των ναρκωτικών που είναι οι νέοι κυρίαρχοι και τους ακροδεξιούς Αμερικανούς που εξοντώνουν τους απελπισμένους μετανάστες.

Χωρίς να κάνει προπαγάνδα, ο συγγραφέας θυμίζει με τα βιβλία του όσα θέλουν να ξεχάσουν οι Μεξικανοί.

«Γράφω αυτά που πρέπει να γράψω», λέει στις συνεντεύξεις του ο Ισπανός Τάιμπο ΙΙ. «Κάποιοι με αποκαλούν ιστορικό. Το δέχομαι. Κάποιοι με θέλουν συγγραφέα. Πραγματικά είμαι. Αλλοι με θεωρούν τον νούμερο ένα εχθρό της μεξικάνικης κυβέρνησης. Αυτός ο χαρακτηρισμός μού αρέσει. Τέλος, κάποιοι με χαρακτηρίζουν εχθρό του αποκαλούμενου πολιτικά ορθού και οργανωτή του χάους. Αυτό θα ήθελα να είμαι».

Γιος του φημισμένου συγγραφέα Πάκο Ιγκνάσιο Τάιμπο, που αυτοεξορίστηκε στο Μεξικό μετά την επικράτηση του στρατηγού Φράνκο στην Ισπανία, ο Τάιμπο ΙΙ γράφει, από τα τέλη της δεκαετίας του ’60, αστυνομικά μυθιστορήματα, θεωρώντας ότι μόνο αυτή η λογοτεχνική παράδοση μπορεί να δώσει την εικόνα της μεξικάνικης κοινωνίας. Μιας κοινωνίας γεμάτης από σουρεαλιστικές πινελιές, όπου οι πάμπλουτοι έμποροι ναρκωτικών παίζουν σκουός στις άδειες πισίνες τους. Και σε κάθε σύγκρουση συμμοριών θύματα είναι μόνο αστυνομικοί, αφού αυτοί αποτελούν ουσιαστικά τα πρωτοπαλίκαρά τους.

«Η παραπληροφόρηση είναι η τέχνη του εικοστού αιώνα, στην οποία διαπρέπουν οι Μεξικάνοι», επιμένει ο Τάιμπο ΙΙ. «Γι’ αυτό και εγώ επέλεξα να μιλήσω για το Μεξικό μέσα από τη μυθοπλασία». Τα μυθιστορήματα με τον βάσκο ντετέκτιβ, «τον ανεξάρτητο και δημοκρατικό» Εκτορ Μπελασκουάν Σάιν, που πίνει μόνο Κόκα Κόλα και ερωτεύεται με έναν παλιομοδίτικο ρομαντισμό τις μοιραίες κυρίες που συναντά στις περιπέτειές του, πουλάνε κατά χιλιάδες στο Μεξικό. Ομως, τα μέσα ενημέρωσης αποφεύγουν να αναφέρονται στον συγγραφέα. Στο κάτω κάτω είναι ο άνθρωπος που έγραψε μαζί με τον Σαμπκομαντάντε Μάρκος, τον ηγέτη τον Ζαπατίστας όπου κρύβεται στη ζούγκλα της Λακαντόνα, το μυθιστόρημα «Ανήσυχοι νεκροί». Και θύμισε και τον Τσε Γκεβάρα, γράφοντας μια νέα βιογραφία του με τίτλο «Τσε», σε μια εποχή που κυριαρχούσε ο κυνισμός των νεοφιλελεύθερων.

«Πάντα έγραφα για να καταστρέψω την παραδοσιακή ιδέα ότι η Ιστορία είναι επιστήμη ενώ η μυθοπλασία είναι φαντασία», εξηγεί. «Ολοι ξέρουν ότι αυτό είναι ψέμα». Ετσι στα βιβλία του θυμίζει ό,τι έχουν ξεχάσει οι Μεξικάνοι, από την επέλαση της Στρατιάς του Πάντσο Βίγια στην Πόλη του Μεξικού μέχρι τους εκατοντάδες μετανάστες που χάνονται κάθε χρόνο στα σύνορα Μεξικού και ΗΠΑ. «Δεν κάνω όμως προπαγάνδα μέσα από τις ιστορίες μου», προσθέτει. «Δεν στέλνω μηνύματα στους αναγνώστες, ούτε τους επιβάλλω την πολιτική μου θεώρηση. Απλά πιστεύω ότι μέσα από τις σελίδες των βιβλίων μου μπορούν να δούνε το Μεξικό μέσα από τα δικά μου μάτια»

Αναδημοσίευση από το επτά της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας

Αναδημοσιεύει η Jaquou Utopie

http://wp.me/pPn6Y-2o2

Advertisements

One thought on “Στη γη των ξένων

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s