Federico Garcia Lorca (1898 – 1936)

Αναδημοσίευση από το ΚΕΛΑΗΔΙΣΜΑΤΑ

γράφει ο tsalapeteinos

Η παραπάνω φωτογραφία ξεγελά. Δεν έχει τραβηχτεί κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου, αλλά πολύ νωρίτερα, το 1918 στα βουνά της Αλπουχάρα, κατά τη διάρκεια κυνηγετικής εκδρομής. O ποιητής σαρκαστικά αλλά και προφητικά έγραψε στο πίσω μέρος της ότι ήταν βέβαιος πως ήθελαν να βγάλουν μια φωτογραφία του με τον ίδιο να κρατά καπέλο  παναμά και τουφέκι. Από The Olive Press.

Ξημερώματα 19ης Αυγούστου του 1936, φρανκιστές φασίστες εκτελούν στη Γρανάδα τον μεγάλο Ισπανό ποιητή, μουσικό, ζωγράφο και θεατρικό συγγραφέα Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα.

«Εγώ ποτέ δεν θα γίνω πολιτικός. Είμαι επαναστάτης, γιατί δεν υπάρχει αληθινός ποιητής που να μην είναι επαναστάτης»

Η έκρηξη του πολέμου, τον Ιούλιο του 1936, βρίσκει το Λόρκα στη γενέτειρά του τη Γρανάδα, την πιο συντηρητική πόλη της Ανδαλουσίας. Παρότι απείχε συνειδητά από την πολιτική, αυτό δεν τον εμπόδισε να συνταχθεί με το στρατόπεδο του δικαίου στην κόλαση του Ισπανικού Εμφυλίου. Κυνηγιέται ανηλεώς από τους φαλαγγίτες και συλλαμβάνεται στις 17 Αυγούστου.Τουφεκίζεται από παραστρατιωτικούς του Φράνκο δύο μέρες μετά και το πτώμα του σωριάζεται σε ομαδικό τάφο, μαζί με άλλα τρία θύματα της φασιστικής κτηνωδίας, ένα δάσκαλο και δυο αναρχικούς.

Η ακριβής τοποθεσία του τάφου δεν έχει βρεθεί ακόμα. Το δικτατορικό καθεστώς του Φράνκο έως το 1975 και η κατοπινή «Συμφωνία για Λήθη» ανάμεσα στην “μεταπολιτευτική” κυβέρνηση και το στρατό, καθιστούσε τις έρευνες αδύνατες. Το 2007 μόλις, η κυβέρνηση των σοσιαλιστών του Χοσέ Σαπατέρο ψήφισε το Νόμο της Ιστορικής Μνήμης, ο οποίος για πρώτη φορά αναγνωρίζει επίσημα τα θύματα της δικτατορίας του Φράνκο και διευκολύνει έρευνες για την εκταφή και την ταυτοποίηση των λειψάνων.

Τον περασμένο Οκτώβριο, ο δικαστής Γκαρθόν διέταξε την εκταφή και αναγνώριση των θυμάτων από 19 ομαδικούς τάφους, μεταξύ των οποίων και αυτός όπου θεωρείται του Λόρκα. Ωστόσο, 73 χρόνια μετά τη δολοφονία του Λόρκα, η αντίσταση στην εκταφή της καταπιεσμένης μνήμης της χώρας παραμένει ισχυρή, με αποτέλεσμα οι έρευνες να μην έχουν ολοκληρωθεί.

Παρ’ όλα αυτά, ο Λόρκα παραμένει, εκτός από τεράστια προσωπικότητα του πνεύματος και της τέχνης, σύμβολο του αγώνα των λαών κατά της τυραννίας.

Γεια σου, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα! Η πιστολιά που σε σώριασε στον πέτρινο τοίχο ενός χωριού της πατρίδας σου, τίποτε δεν κατάφερε να κάνει!Του λαού η δύναμη που αγάπησες ανασταίνει τώρα τα λόγια σου για πάντα και ξέρεις εσύ πόσο το δάκρυ ενός χωριάτη αξίζει περισσότερο απ΄όλα τα βραβεία των Ακαδημιών.

Οδυσσέας Ελύτης, Ανοιχτά Χαρτιά

Πηγές
Η σκιά του Φράνκο πέφτει ακόμα στους τάφους των θυμάτων του (TVXS)
“Ανέμισες για μια στιγμή το μπολερό” (Επισημάνσεις από Εύα Νεοκλέους)
Lorca’s Alpujarra (The Olive Press)
Αναδημοσιεύει, με αφορμή την επέτειο της δολοφονίας του ποιητή,  η Jaquou Utopie
Advertisements

21 thoughts on “Federico Garcia Lorca (1898 – 1936)

  1. Ευχαριστώ για την αναδημοσίευση. Δυστυχώς ο αγώνας του Γκαρθόν υπέρ της ιστορικής μνήμης δεν δικαιώθηκε. Η δε έρευνες για τα λείψανα του Λόρκα αν δεν κάνω λάθος διακόπηκαν μετά από αίτημα συγγενών του.

    http://tvxs.gr/node/60972

  2. The Pogues – Lorca’s Novena

    Ignacio lay dying in the sand
    A single red rose clutched in a dying hand
    The women wept to see their hero die
    And the big black birds gathered in the sky

    Mother of all our joys, mother of all our sorrows
    Intercede with him tonight
    For all of our tomorrows

    The years went by and then the killers came
    And took the men and marched them up the hill of pain
    And Lorca the faggot poet they left till last
    Blew his brains out with a pistol up his arse

    Mother of all our joys, mother of all our sorrows
    Intercede with him tonight
    For all of our tomorrows

    The killers came to mutilate the dead
    But ran away in terror to search the town instead
    But Lorca’s corpse, as he had prophesied, just walked away
    And the only sound was the women in the chapel praying

    Mother of all our joys, mother of all our sorrows
    Intercede with him tonight
    For all of our tomorrows

  3. Αχ! Με κάνατε να πιάσω πάλι τη ποιητική συλλογή του Λόρκα από τη βιβλιοθήκη. Ο θάνατος και το τραγούδι είναι κυρίαρχα στη ποίησή του λες και ήξερε για το τέλος του…Τεράστιος, τι άλλο να πεις. Ένα αγαπημένο:

    ΑΦΡΟΔΙΤΗ Έτσι σ’ είδα

    Η νεαρή πεθαμένη
    μες στο κοχύλι της κλίνης,
    γυμνή από άνθος κι αύρα
    στο αιώνιο φως αναδύεται.

    Κρίνος από μπαμπάκι κ’ ίσκιο
    παράμενε ο κόσμος, θωρώντας
    από το παραθύρι στα κρύσταλλα
    η άπειρη να ρχεται διάβαση.

    Η νεαρή πεθαμένη
    αυλάκωνσε τον έρωτα από μέσα.
    Μες στον αφρό των σεντονιών της
    χάνονταν τα μαλλιά της.

    Από τα Τρία Πορτραίτα με Σκιές

  4. Θυμάμαι πριν αρκετά χρόνια που ήμουν καλοκαίρι στο νησί μου και διάβαζα στη παραλία τη Γέρμα και με πλησιάζει ένας τύπος και με ρωτάει: Μαθαίνεις Γερμανικά?

    Το θυμάμαι κάποιες φορές και γελάω από μέσα μου (όχι με τον τύπο αλλά με την ατάκα).

  5. Τάφε έφη Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα.
    “Σήμερα δεν σας μιλώ σα συγγραφέας ή ποιητής ή έστω σαν ένας απλός σπουδαστής του πλούσιου πανοράματος της ζωής του ανθρώπου, αλλά σαν ένας φλογερός γεμάτος πάθος οπαδός του θεάτρου της κοινωνικής ενέργειας.Το θέατρο είναι ένα από τα περισσότερο εκφραστικά και ωφέλιμα όργανα για να οικοδομηθεί ένας έθνος. Είναι το βαρόμετρο του μεγαλείο του ή της παρακμής του. Ένα ξύπνιο θέατρο, καλά προσανατολισμένο σ’ όλους τους τομείς, από την τραγωδία ως το κωμειδύλλιο, μπορεί να μεταβάλει την ευαισθησία ενός λαού μέσα σε λίγα χρόνια.Ένα διασπώμενο θέατρο με αδύνατα πέλματα αντί για φτερά, μπορεί να φτηνύνει και να αποκοιμίσει ένα ολόκληρο έθνος. Το θέατρο είναι το σχολείο των δακρύων και του γέλιου, είναι το ελεύθερο βήμα, όπου οι άνθρωποι μπορούν να απολυτρωθούν από μία τετριμμένη και διφορούμενη ηθική, όπου μέσα από ζώντα παραδείγματα, μπορούν να εξηγήσουν τους αιώνιους νόμους της καρδιάς και του νου του ανθρώπου.Η τέχνη είναι λοιπόν το κατόρθωμα της ελευθερίας του ανθρώπου. Χωρίς αυτή, το φαινόμενο της ζωής θα ήταν μια νεκρή κίνηση. Χωρίς αυτή δεν θα υπήρχε το πανόραμα των αιώνιων νόμων της καρδιάς και του νου, η μοναδική λύτρωση, η μοναδική αθανασία των θνητών”.

  6. ένα από τα ποιήματα του

    Γη
    Προχωρούμε
    πάνω σ’έναν καθρέφτη
    δίχως ασήμι
    πάνω σ’ένα κρύσταλλο
    δίχως σύννεφα.
    Αν οι ίριδες γεννιόταν
    στην ανάστροφη όψη
    αν τα ρόδα γεννιόταν
    στην ανάστροφη όψη
    αν όλες οι ρίζες
    κοιτούσαν τ’ αστέρια
    κι ο νεκρός δεν έκλεινε
    τα μάτια
    θα γινόμασταν σαν κύκνοι.

  7. Πολύ ενδιαφέρον άρθρο. Επειδή όμως ετοιμάζομαι να γράψω κι εγώ ένα αφιέρωμα επιθυμώ ένα ξεκαθάρισμα κάπου γιατί λιγάκι με μπέρδεψε.

    Εδώ λέτε “τουφεκίζεται από παραστρατιωτικούς του Φράνκο δύο μέρες μετά και το πτώμα του σωριάζεται σε ομαδικό τάφο, μαζί με άλλα τρία θύματα της φασιστικής κτηνωδίας, ένα δάσκαλο και δυο αναρχικούς.” Λίγο μετά “Η ακριβής τοποθεσία του τάφου δεν έχει βρεθεί ακόμα”

    Αυτό κάπου φάσκει και αντιφάσκει. Εφόσον η ακριβής τοποθεσία του τάφου δεν έχει βρεθεί πως ξέρουμε οτι το πτώμα του πετάχτηκε σε ομαδικό τάφο. Υπάρχουν κάποια μή εξακριβωμένα στοιχεία κάπου;

    1. H πληροφορία για τον ομαδικό τάφο προήλθε από το άρθρο του TVXS. Υποθέτω ότι αυτό έγινε γνωστό από κάποιον αυτόπτη μάρτυρα. Το ότι δεν βρέθηκε ο τάφος δεν πρέπει να κάνει εντύπωση αφού οι ομαδικοί τάφοι δεν έχουν διακριτικά και εκείνες τις μέρες πρέπει να έγιναν αναρίθμητες τέτοιες εκτελέσεις. Ειδικά για μια προσωπικότητα όπως του Λόρκα είναι προφανώς ότι οι εκτελεστές του είχαν έναν ακόμη λόγο να μη γίνει γνωστή η τοποθεσία των θαμμένων λειψάνων του για να μην γίνει τόπος λαϊκού προσκυνήματος. Επιπλέον δεν αποκλείεται αργότερα να σκάφτηκε ο τάφος και να μεταφέρθηκαν τα οστά αλλού. Θυμίζω ότι η δικτατορία του Φράνκο διήρκεσε πάνω από 35 χρόνια…

  8. Δεν είμαι και πολύ της ποίησης, και προπάντων του “κατεβατού”. Αλλά εδώ θα κάνω την υπέρβαση μου, και θα καταθέσω εκ’ των “έσω”, ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Χρόνη Μίσσιου…”καλά εσύ σκοτώθηκες νωρίς”

    …μας είχανε απομονωμένους σε μια ακτίνα των φυλακών της Κέρκυρας, δεκαπέντε πολιτικούς ανάμεσα σε πεντακόσιους ποινικούς. Στην γειτονική μας ακτίνα ήταν ένας ποινικός που, σύμφωνα με τα δικά μας μέτρα, είχε φτάσει στο έσχατο όριο εξαθλίωσης. Άπλυτος, κουρελής, ζήτουλας, μπορούσε να κάνει τη μεγαλύτερη παλιανθρωπιά για ένα τσιγάρο. Καμιά «ηθική», ένα περιφερόμενο κουρέλι, πρεζάκιας σε προχωρημένο στάδιο.
    Κι όμως.
    Ένα βράδυ δεν είχα ύπνο, από πολλή ώρα είχε βαρέσει σιωπητήριο, καθόμουν και διάβαζα. Ξαφνικά, μέσα στην απόλυτη σιγαλιά της νύχτας, ακούω κάποιον να τραγουδά ένα τραγούδι σε στίχους ενός μεγάλου ισπανού ποιητή, του Λόρκα. Η φωνή είχε τόση καθαρότητα, ένταση και πάθος, τόσο βαθιά τρυφερότητα και νοσταλγία, που κυριολεκτικά τα έχασα. Ήταν ένα τραγούδι μου άρεσε και το είχα ακούσει αρκετές φορές. Όμως πρώτη φορά ένοιωθα τον ποιητή, την απέραντη τρυφερότητα του για την ζωή, μέσα από την αναπότρεπτη αναγκαιότητα του θανάτου.

    «Αν πεθάνω, άσε το μπαλκόνι ανοιχτό.
    Τρώει πορτοκάλια το παιδί,
    Απ΄ το μπαλκόνι μου το βλέπω,
    Θερίζει ο θάνατος τα στάχυα,
    Απ΄ το μπαλκόνι τον ακούω.»

    Πετάχτηκα απάνω, πιάστηκα από τα κάγκελα του φινιστρινιού και κοίταξα έξω. Στον μοβ ουρανό κρεμόταν ένα ολόγιομο αυγουστιάτικο φεγγάρι, και απέναντι απ΄ το κελί μου, στην αχτίνα των ποινικών , ο Ανέστος, ο πρεζάκιας που σου ΄λεγα πιο πάνω, κρεμασμένος απ΄ τα κάγκελα του κελιού του, μεταμορφωμένος σε άνθρωπο, πολυβολούσε το φεγγάρι με τους στίχους του Φεντερίκου Γκαρθία Λόρκα… Ίδε ο άνθρωπος.
    Ξανακύλησα στο κελί μου γεμάτος τρυφερότητα, αισιοδοξία και περηφάνεια…

      1. Σύντροφε, το βιβλίο αν δεν το διάβασες, στο προτείνω ανεπιφύλαχτα. Κάποια δάκρυα δεν μπόρεσα να τ’ αποφύγω! 😯

      2. Δεν έχει τύχει να το διαβάσω. Όσο για τα δάκρυα μπορώ να καταλάβω. Αλλά πραγματικά αυτό το απόσπασμα είναι εκπληκτικό.

      3. …θα επιδιώξω να τον συναντήσω τον Χρόνη Μίσσιο, ξέρεις στο οδοιπορικό του ίσως συνάντησε και κάποιους δικούς μου γνωστούς, ίσως! 😦

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s