Η προσωπική ανθολογία του Τσε

του Πάκο Ιγνάθιο Τάιμπο ΙΙ

Οι τρεις αξιωματικοί και ο πράκτορας της CIA είχαν ψάξει εξονυχιστικά το σακίδιο. Τελικά η λεία τους ήταν φτωχή: δώδεκα φιλμ, καμιά εικοσαριά χάρτες σημαδεμένοι με χρωματιστά μολύβια, ένα φορητό ραδιόφωνο που είχε πάψει να λειτουργεί εδώ και καιρό, ένα δύο ημερολόγια και ένα πράσινο τετράδιο.

Τα ημερολόγια είχαν δημιουργήσει θόρυβο. Οι αξιωματικοί, αφού διάβασαν τα πολύ μικρά γράμματα, επιβεβαίωσαν ότι επρόκειτο για ένα ημερολόγιο που κάλυπτε την περίοδο από τον Νοέμβριο του 1966 μέχρι τον Οκτώβριο του 1967. Λίγο αργότερα, κοντά στην πόρτα του σχολείου όπου είχαν ετοιμάσει τη φυλακή για τον ιδιοκτήτη του σακιδίου, κατασκεύασαν ένα εργαστήριο όπου ένας πράκτορας της CIA φωτογράφισε τα ημερολόγια. Το υλικό μεταφέρθηκε με ελικόπτερο από ένα συνταγματάρχη στη Λα Παζ, πρωτεύουσα της Βολιβίας. Το πράσινο τετράδιο, όπου μπορεί κανείς να διαβάσει διάφορα ποιήματα, δεν φαίνεται να είχε προκαλέσει εκείνες τις στιγμές μεγάλο ενδιαφέρον. Λίγες ώρες αργότερα, ο ιδιοκτήτης του σακιδίου, ο Κομαντάντε Τσε Γκεβάρα, θα δολοφονηθεί στο σχολείο της Λα Ιγκέρα και τα φτωχικά του περιουσιακά στοιχεία θα εξαφανιστούν.

Το πράσινο τετράδιο

Ένα αυγουστιάτικο πρωινό του 2002 ο Τζ. Α., παλιός φίλος του συγγραφέα και σύντροφος υπεράνω πάσης υποψίας, άφησε στο γραφείο μου μια δέσμη φωτοτυπίες: «Tι είναι αυτά; Ποιος τα έχει γράψει; Μπορείς να αναγνωρίσεις το γραφικό χαρακτήρα;» Ξεφύλλισα τις σελίδες. Ανατρίχιασα. Έμοιαζε να είναι γραμμένα από τον Τσε. Ήταν αληθινό; Από πού προέρχονταν; Ζήτησα στο φίλο μου δύο μέρες διορία. Πήρα τις φωτοτυπίες στο σπίτι. Σύγκρινα το γραφικό χαρακτήρα με διάφορα έγγραφα που είχα στην κατοχή μου, γραμμένα από τον Τσε. Αναμφίβολα ήταν ο γραφικός του χαρακτήρας. Ξαναμελέτησα με την ησυχία μου εκείνες τις 150 σελίδες με αίσθημα, δεν το αρνούμαι, μεγάλου σεβασμού.

Επρόκειτο για μια συλλογή ποιημάτων, πολλά από τα οποία είχαν τίτλο ενώ άλλα μόνο αρίθμηση και δεν αναφερόταν πουθενά ο συγγραφέας τους. Σε κάποιο σημείο υπήρχε το όνομα Λ. Φελίπε, που σίγουρα έχει σχέση με τον Ισπανό ποιητή Λεόν Φελίπε, εξόριστο στο Μεξικό τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Αρκετά κείμενα ήσαν αναγνωρίσιμα. Σίγουρα επρόκειτο για το πράσινο τετράδιο που είχε εξαφανιστεί στη Βολιβία. Πώς είχε φτάσει στα χέρια μου;

Ένα μέρος του τετραδίου είχε γραφτεί σίγουρα κατά τη διάρκεια της εκστρατείας της Βολιβίας. Υπάρχει μια φωτογραφία που δείχνει τον Τσε, σκαρφαλωμένο στα κλαδιά ενός δέντρου να κρατάει τσίλιες, ενώ διαβάζει ή γράφει. Ο κατάλογος των βιβλίων που είχε στο σακίδιό του ο Τσε εκείνους τους μήνες είναι γνωστός και ορισμένοι από τους συγγραφείς νομίζω ότι είναι οι ίδιοι που αναγνώρισα στο τετράδιο.

Είχε αντιγράψει τα κείμενα ή τα είχε γράψει από μνήμης; Έψαξα στη βιβλιοθήκη μου και τα σύγκρινα με εκείνα που γνώριζα. Όταν κρατάμε κάτι στο μυαλό μας, δεν μπορούμε να είμαστε τόσο ακριβείς ώστε να θυμόμαστε ότι ένας στίχος καταλήγει σε άνω τελεία, ή ότι μια φράση είναι κομμένη αυθαίρετα σε δύο σειρές με έναν καθορισμένο τρόπο. Γιατί τότε να παραλείψει τα ονόματα των συγγραφέων; Μήπως βρισκόμουν μπροστά σε ένα από αυτά τα αστεία που τόσο άρεσαν στον Τσε; Ήταν ένα διανοητικό παιχνίδι; (Εγώ τους γνωρίζω, ποιος ο λόγος να γράψω τα ονόματά τους;). Ή, μεταξύ σοβαρού και αστείου, ο Τσε είχε σκεφτεί ότι έτσι μετέτρεπε το τετράδιό του σε ιδιωτικό έγγραφο, με δυνατότητα προσπέλασης μόνον από τον ίδιον; Ό,τι και αν ήταν, επρόκειτο για ανθολογία. Ήταν η ανθολογία του Τσε. Μια προσωπική ανθολογία.

O Τσε και η ποίηση

Ο Ερνεστο Γκεβαρα, κατα τη διαρκεια της ζωης του, ήταν αδηφάγος αναγνώστης ποίησης. Υπάρχουν εκατοντάδες ανέκδοτα που το επιβεβαιώνουν. Ήταν ένα πάθος που ανακάλυψε στην εφηβεία, μια περίοδο συνεχών κρίσεων άσθματος, όταν ο Τσε, υποχρεωμένος να υπομένει πολλές ώρες ακινησίας, έβρισκε στα βιβλία ένα συγγενικό κόσμο όπου μπορούσε να καταφεύγει. Οι πρώτοι του έρωτες ήσαν ο Πάμπλο Νερούδα και τα Άνθη του Κακού του Μποντλέρ, που παραδόξως τα διάβασε στα γαλλικά. Σε ηλικία 15 ετών είναι η σειρά του Βερλέν και του Αντόνιο Ματσάδο. Πέρα από την ανακάλυψη του Γκάντι που τον εντυπωσιάζει βαθιά, οι φίλοι του τον θυμούνται να απαγγέλλει Νερούδα, αλλά και ισπανούς ποιητές.

Το 1952, σε ηλικία 24 ετών, και ενώ βρίσκεται στη Μπογκοτά, ο Τσε κάνει τη γνωριμία ενός κολομβιανού ηγετικού στελέχους του φοιτητικού κινήματος. Μιλάνε για πολιτική, λογοτεχνία, και ο Τσε ισχυρίζεται ότι έχει αποστηθίσει όλα τα ποιήματα του Νερούδα. Ο κολομβιανός φοιτητής τον προκαλεί αρχίζοντας να απαγγέλλει κάποιο ποίημα του Νερούδα και σταματά. Ο Γκεβάρα συνεχίζει χωρίς δισταγμό: «…μπορώ να γράψω απόψε τους πιο λυπημένους στίχους/ Να γράψω για παράδειγμα…» και συνεχίζει. Κάπου δύο χρόνια αργότερα, από μια μεξικάνικη φυλακή, θα έγραφε στους γονείς του: «Εάν για έναν οποιοδήποτε λόγο, παρόλο που μου φαίνεται απίθανο, δεν θα μπορούσα πλέον να γράψω και τα πράγματα πήγαιναν προς το χειρότερο, δεχτείτε αυτές τις γραμμές σαν αποχαιρετισμό, όχι δραματικό αλλά ειλικρινή. Διέσχισα τη ζωή αναζητώντας την αλήθεια μου μέσα από χιλιάδες εμπόδια, και τώρα, που βρίσκομαι πλέον σε αυτό το δρόμο, με μία κόρη που θα συνεχίσει την πορεία μου, έχω κλείσει τον κύκλο μου. Στο εξής δεν θα θεωρήσω το θάνατό μου σαν αποτυχία. Ίσως, όπως ο Χικμέτ, «Στον τάφο θα φέρω μονάχα / την πίκρα ενός ατέλειωτου τραγουδιού». […]

Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων στη Σιέρα Μαέστρα, ο Τσε κατόρθωσε να οργανώσει ένα δίκτυο επαφών, ικανό να μπορεί να στέλνει στο βουνό τα βιβλία του Χοσέ Μαρτί, τις ποιητικές συλλογές του Χοσέ Μαρία Ερέδα, του Χερτρούδες ντε Αβεγιανέδα, του Γκαμπ ριέλ δε λα Κονθεπθιόν και του Ρούμπεν Νταρίο. Ανάμεσα σ’ αυτά έβλεπες και τη βιογραφία του Γκέτε από τον Εμίλ Λούντβιχ, που διάβασε (όπως φαίνεται σε φωτογραφία), ξαπλωμένος σε μια καλύβα από κλαδιά, σκεπασμένος με κουβέρτα και καπνίζοντας ένα τεράστιο πούρο.

Τον Ιούνιο του 1961, όταν ήταν Υπουργός Βιομηχανίας της νικηφόρας επανάστασης, ο Τσε αποκάλυπτε στον Ίγκορ Μαν, κατά τη διάρκεια συνέντευξης: «γνωρίζω τονΝερούδα απέξω, και στο κομοδίνο μου έχω τον Μποντλέρ, τον οποίο διαβάζω στα γαλλικά». Ο Γκεβάρα είχε προσθέσει ότι από τα ποιήματα του Νερούδα αγαπούσε πιο πολύ «Το ερωτικό άσμα στο Στάλινγκραντ». Η Αλέιδα Μάρτς, η σύντροφός του, θυμάται: «διάβαζε όλες τις ώρες, σε οποιαδήποτε ελεύθερη στιγμή, ανάμεσα σε δύο συσκέψεις, ή στη διάρκεια των ταξιδιών του».

Ο Τσε ως ποιητής

Ο Τσε Γκεβάρα δεν ήταν μόνο δεινός αναγνώστης. Όλη τη ζωή ερωτοτροπούσε με την ποίηση ως δημιουργός, την είχε πλησιάσει και είχε απομακρυνθεί, αντιμετωπίζοντάς την με απόλυτο σεβασμό. Ποτέ δεν αισθάνθηκε ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα των προσπαθειών του και πιστεύοντας ότι οι στίχοι του δεν είχαν μεγάλη αξία, δεν θέλησε ποτέ να τους δημοσιεύσει.

Είναι πιθανόν να έγραφε ποίηση σε όλη τη διάρκεια της εφηβείας του και της πρώτης νιότης του, όμως τα λίγα κείμενα που γνωρίζουμε σήμερα γράφτηκαν μεταξύ του 1954 και του 1956 στη Γουατεμάλα και το Μεξικό. Πρόκειται για ποιήματα ενός ατόμου σε μεταβατική περίοδο, γοητευμένου από το απέραντο σύμπαν (που κατά κάποιον τρόπο τον περίμενε) και από τα προκολομβιανά ερείπια. Το 1955 ο Τσε έγραφε: «Η θάλασσα με καλεί με το φιλικό της χέρι/ το λιβάδι μου – μια ήπειρος – / ανοίγει απαλό και ανεξίτηλο / σαν κωδωνοκρουσία στο δειλινό». Θα επιστρέψει με τα ίδια θέματα σε ένα άλλο ποίημα: «Βρίσκομαι μόνος απέναντι στην αμείλικτη νύχτα / με το ελαφρό άρωμα των εισιτηρίων / η Ευρώπη με φωνή παλιού κρασιού / πνοή ξανθής σάρκας, μουσειακά αντικείμενα. / Με το χαρούμενο κουδούνισμα των νέων χωρών / βρίσκομαι μπροστά στις συγκρούσεις / που έφερε το τραγούδι του Μαρξ και του Ένγκελς».

Όταν ασκούσε την ιατρική στο Μεξικό, ο Τσε χρειάστηκε να θεραπεύσει μια γυναίκα ονόματι Μαρία, με σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα εξαιτίας του άσθματος. Θεωρώντας την εξαθλίωση μέσα στην οποία ζούσε η γυναίκα αυτή και το φρικτό θάνατό της σαν προσωπική προσβολή, ο Γκεβάρα έγραψε ένα ποίημα: «Γριά Μαρία, πρόκειται να πεθάνεις / θέλω να σου μιλήσω σοβαρά /η ζωή σου ήταν γεμάτη αγωνίες / δεν είχες εραστή, ούτε υγεία ούτε χρήματα / μόνο την πείνα είχες να μοιραστείς…».

Είναι πιθανόν ότι συνέχισε να γράφει στίχους κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων της ζωής του, αλλά κανείς δεν τους γνωρίζει.

Η ανθολογία

Από τα 69 ποιήματα που υπάρχουν στο πράσινο τετράδιο, μόνο ένα , έφερε το όνομα του συγγραφέα: το 67ο, «Η μεγάλη περιπέτεια», που τελείωνε με το όνομα «Λ. Φελίπε». Τα άλλα 68 δεν είχαν υπογραφή. Αρχικά είχα σκεφτεί να κάνω έναν κατάλογο των ποιητών που αγαπούσε ο Τσε, αλλά αυτό μου φάνηκε αδύνατο όταν αντιμετώπισα κάπου 50 συγγραφείς.

Θα μπορούσα να ανατρέξω στην ευρύτερη παιδεία και ποιητική μνήμη φίλων ή ειδικών. Ήμουν σίγουρος ότι ο Ρομπέρτο Φερνάντες Ρεταμάρ θα μπορούσε να ξεδιαλύνει τα περισσότερα μυστήρια μέσα σε λίγα λεπτά, όμως με γοήτευε η πρόκληση. Έχοντας στο μυαλό μου τον Σέρλοκ Χολμς, χρησιμοποίησα την αδιάσειστη λογική του: από τη στιγμή που αποκλείω τα αδύνατα, τα όσα μένουν… Ξεκίνησα ελέγχοντας καμιά δεκαπενταριά ποιήματα που γνώριζα ή που κατά κάποιον τρόπο έμοιαζαν οικεία. Τον αριθμό 20, από τα 20 ερωτικά ποίηματα και ένα απελπισμένο τραγούδι του Πάμπλο Νερούδα, το περίφημο “Farewell”, άλλα δυο ποίηματα του Βαγιέχο «Σε εκείνη τη γωνιά όπου κοιμηθήκαμε μαζί» και «Κατεβαίνω από το άλογό μου απόψε». Ακόμα διάφορα κείμενα του Νικολάς Γκιγιέν: «Δεν ξέρω γιατί σκέφτεσαι εσύ», «Σενσεμαγιά, ένας μακρύς πράσινος αλιγάτορας» και το ίδιο το ποίημα του Φελίπε που αναφέραμε προηγουμένως: «Πέρασαν τέσσερις αιώνες…».

Θεωρητικά έμεναν τέσσερις ποιητές: Ο Νερούδα, ο Βαγιέχο, ο Γκιγιέν και ο Φελίπε. Μου φάνηκε σωστή η μέθοδός μου: άρχισα να μελετώ τα υπόλοιπα ποιήματα, σχετίζοντάς τα με αυτά τα τέσσερα ονόματα και αφήνοντας για το τέλος τις πιο προβληματικές ταυτοποιήσεις. Υπήρχαν πράγματα σχετικά εύκολα, που μου έφερναν στο νου το Κάντο Χενεράλ, κείμενα που θα μπορούσαν να είναι μόνο του Λεόν Φελίπε ή κάποιου πολύ κοντινού μιμητή του, φράσεις του Βαγιέχο ή καραϊβικοί ήχοι του Γκιγιέν. Κάποιες ανθολογίες αποδείχτηκαν ανεπαρκείς, έτσι αναγκάστηκα να βρω τα Άπαντα του Βαγιέχο, του Νερούδα και του Γκιγιέν και να λεηλατήσω τη βιβλιοθήκη του πατέρα μου αναζητώντας τα βιβλία του Λεόν Φελίπε.

Προφανώς, ένα ειδικός θα είχε πολύ λιγότερες δυσκολίες, αλλά δεν θα είχε χαρεί τόσο κάνοντας αυτή τη δουλειά. Μια βδομάδα αργότερα, μαζί με τα ξενύχτια, με μαύρους κύκλους γύρω από τα μάτια και ατέλειωτα χασμουρητά, είχα εντοπίσει τους συγγραφείς 67 ποιημάτων από τα 69. Τους υπόλοιπους δύο τους ανακάλυψα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Κατά τη διάρκεια της έρευνας είχα αντιμετωπίσει κάποιες παγίδες: ο Τσε είχε παραλείψει τον τίτλο δύο ποιημάτων, το ένα είχε αντιγραφεί σε δύο ξεχωριστές σελίδες και είχε προστεθεί σε διπλανό, ενώ άλλα δύο είχαν αντιγραφεί αποσπασματικά και είχαν κολλήσει στο επόμενο. Συνολικά όμως η ανθολογία του Τσε είχε σαφές περίγραμμα.

Το τετράδιο περιείχε μια σειρά επιλεγμένων στίχων του Νερούδα, του Βαγιέχο, του Γκιγιέν και του Φελίπε, μόνον αυτών των τεσσάρων ποιητών. Ούτε ενός παραπάνω. Παραδόξως, τα κείμενα δεν είχαν τοποθετηθεί με βάση το συγγραφέα, αντίθετα έμοιαζαν εντελώς ακατάστατα (π.χ. είχαν χρονολογική σειρά όπως θα έκανε μια ανθολογία), δηλαδή ο Τσε είχε διαβάσει και αντιγράψει βιβλία ποίησης των τεσσάρων δίχως συγκεκριμένο κριτήριο. Στην αρχή υπάρχει μια ακολουθία: ένα ποίημα του Βαγιέχο, ένα του Νερούδα, ένα του Γκιγιέν, ακολουθία που επαναλαμβάνεται οκτώ φορές. Προς στιγμήν είχα σκεφτεί ότι ίσως υπήρχε ένα μυστικό κλειδί, όμως από ένα σημείο και μετά αυτή η ακολουθία διακόπτεται: στη συνέχεια δεν μπόρεσα να επισημάνω κάποια συνεπή σειρά. […]

Παραμένει μια τελευταία απορία: γιατί ο Τσε δεν είχε συμπεριλάβει στην ανθολογία του το αγαπημένο του ποίημα «Ερωτικό άσμα στο Στάλινγκραντ» του Νερούδα; Γιατί αγνόησε τα ποιήματα του Βαγιέχο για τον ισπανικό εμφύλιο; Η απάντηση ότι τα είχε αποστηθίσει πρέπει να αποκλειστεί, διότι τα ερωτικά ποιήματα του Νερούδα που συμπεριλαμβάνονται εδώ τα είχε επίσης αποστηθίσει. Για κάποιο λόγο, παραλείποντας αυτά τα κείμενα, ο Τσε αφήνει χώρο στην ανθολογία για ερωτικά ή με περισσότερη εσωτερικότητα ποιήματα. Ίσως να ήταν αναπόφευκτη επιλογή εκείνα τα τελευταία χρόνια της ζωής του, στη δίνη μιας επανάστασης που του ξέφευγε από τα χέρια. Η ποίηση σαν καταφύγιο, απέναντι στη σκληρότητα της καθημερινής ζωής, της προσωπικής του ιστορίας και της κοινωνικής μοίρας της Αμερικής.

…………………………………………………………………………………………………

Ο Πάκο Ιγνάθιο Τάιμπο ΙΙ γεννήθηκε το 1949 στην Ισπανία, αλλά θεωρείται Μεξικανός επειδή η οικογένειά του εγκατέλειψε την Ισπανία το 1958 για να αποφύγει το φρανκικό καθεστώς. Παραγωγικότατος αριστερός διανοούμενος, ιστορικός, καθηγητής, δημοσιογράφος και παγκοσμίως γνωστός πεζογράφος, καθιέρωσε το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα στη Λατινική Αμερική. Το βιβλίο του Βιογραφία του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα πούλησε, το 1998, 500.000 αντίτυπα σε όλον τον κόσμο

Το κείμενο αυτό  δημοσιεύτηκε στο τεύχος Νο 169-170 του Δέντρου που κυκλοφόρησε τον  Ιούνιο του 2009. Έχει μεταφραστεί από τη Φανή Μουρίκη.

Για την αναδημοσίευση, με αφορμή την επέτειο της γέννησης του Che,

Jaquou Utopie

http://wp.me/pPn6Y-1n0

Advertisements

34 thoughts on “Η προσωπική ανθολογία του Τσε

  1. “Ίσως να ήταν αναπόφευκτη επιλογή εκείνα τα τελευταία χρόνια της ζωής του, στη δίνη μιας επανάστασης που του ξέφευγε από τα χέρια. Η ποίηση σαν καταφύγιο, απέναντι στη σκληρότητα της καθημερινής ζωής, της προσωπικής του ιστορίας και της κοινωνικής μοίρας της Αμερικής”

    eksairetiki anadimosievsi, jakulita, bravo pou piges kai to..ksetrupwses avto… 😉
    respect…
    polu sugkinitiko, apodeiknuetai gia akoma mia fora to megaleio kai i evaisthisia tis psuxis tou epanastati.

    (sto metaksu, tis televtaies meres exoun pesei mazemena polla kala keimena kai ante na ta diabasoume…ola!!
    siga siga… 🙂 )

  2. Ο Τσε από μικρός ήταν γνωστός βιβλιοφάγος, ακόμα και στην ανάπαυλα της μάχης και μετά από ατέλειωτες ώρες χειρονακτικής και πνευματικής εργασίας. Επίσης ήταν παθιασμένος με τις τέχνες, τα σπορ, και πάνω από όλα με τον άνθρωπο… Ήταν το ζωντανό υπόδειγμα του “νέου ανθρώπου” που θα οικοδομούσε το σοσιαλισμό σε όλο τον κόσμο. Δυστυχώς αποδείχτηκε πολύ μπροστά από την εποχή του…

  3. Πρόσφατα κυκλοφόρησε ακόμα μια βιογραφία του Τσε σε κόμικς. Αν και συνοπτική περίπου 100 εικονογραφημένες σελίδες περιλαμβάνει ένα ιστορικό πανόραμα της Λατινικής Αμερικής κατά τη δεκαετία του 50 και αρκετές πληροφορίες που μπορεί να μην βρει κανείς σε άλλες πιο εκτενείς βιογραφίες.

    1. Σε ευχαριστούμε Τσαλαπετεινέ. Έχεις πραγματικό μεράκι για την ιστορία της Λατινικής Αμερικής όπως και για τις σύγχρονες εξελίξεις.

    2. oups!
      katapliktiko, tsalapeteine! 🙂

      oi ekdoseis metaixmio einai egguisi.

      episis, poios exei kanei ti metafrasi???
      (ma…o kurios alex k!!! t akous anadyomenaki?? opoia petra ki an sikwseis…, ton kurio alex k tha breis!!! 😀 )

      1. alexis kalofwlias, o tragoudistis twn last drive
        😉

      2. Βέβαια η νυχτερίς δεν φαινόταν ότι θα της άρεσε και κάτι τέτοιο…

        Είναι μια κάποια πρόοδος 😉

      3. ti einai touto pali, bre kalo mou arouraki, sto thread me ton…che???!…

        ellinikoura!!! 😛
        666!!!
        😛

      4. τσ,τσ…..καλή μας νυχτερίδα μου φαίνεται δεν ξέρεις ποιούς θαυμάζεις!

        Αυτό που σου έβαλα είναι από εδώ:
        http://www.musiccorner.gr/nees_kyklof/02/swseme_dt.html
        Για κοίτα ποιοί υπογράφουν την μουσική…

        Κράτα το πάντως, γιατί μπορεί κάποτε να διαπιστώσεις ότι και οι…”Ελληνικούρες” έχουν την αξία τους…

      5. oups!
        aman ti epatha, arouraki…!!! min to peis…pouthena!!! 😦

        ontws, oi earthbound mporei na mi mou poluaresoun, alla ellinikoures den tous les…

        oso gia…rockin’bones, megaaaalo respect…
        (paizoun akoma arage?
        sorry, jakulita 🙂 )

      6. Έπεσες στην ποντικοπαγίδα μου φαίνεται… 🙂

        Πάντως το κομμάτι είναι μια χαρά. Εσύ πρέπει να το ξανασκεφτείς λίγο μουσικά…..& όχι μόνο 😉

      7. Ξεκίνησα να στο καρφώσω… με τρόπο, αλλά με πέταξε ο υπολογιστής…:) 🙂 🙂

      8. Στη Νυχτ… εννοώ… μην παρεξηγηθούμε πάλι γκρινιαρούρη… 😛

      9. Μια κλασσική ερώτηση που την κάνω πάντα:
        Πότε γκρίνιαξα???

      10. 🙂 🙂 🙂 εεεε αφού είναι κλασική… 🙂 και γαμώ τα τραγούδια πάντως της Δανάης… την είχα δει σε μία συνέντευξή της παλιά στη ΝΕΤ. Φαινόταν και ενδιαφέρουσα προσωπικότητα. Πάντως, νομίζω ότι οι αλεξ και Αμοργινος το απογείωσαν…

      11. Α ναι, θυμήθηκα: Όταν σας είπα να αλλάξει επιτέλους αυτή η -να μη πω- διάταξη των συζητήσεων.
        Αλλά μάταια: Μάλλον δεν μπορείτε να το κάνετε και ακολουθείτε τις διαθέσεις του σχεδιαστή των μπλόγκ, με αποτέλεσμα να σκίζουμε αυτή την στιγμή ένα, ωραίο κατά τα άλλα, θέμα.

        Καλά αυτός που σκέφτηκε αυτή την διαστροφή όχι να συζητήσει, ούτε “καλημέρα” δεν θα πρέπει να έχει πει ποτέ του σε άνθρωπο…

      12. Το βλέπω το βλέπω… αχχχχ αυτός ο κύριος Alex K… (μια χαρά τον είδα τον άλεξ by the way… ε νυχτ; :)) Πολύ ωραία ανάρτηση…

      13. (e, mia xara o kurios alex k, anadyomeno, apla opws exoume pei kai…allou, de fainetai na brazei pia to aima tou!

        an ebraze estw kai ligo, tha eixe pei kati apo to mikrofwno stis “anaireseis” kai tha ksesikwne ton kosmo me sunthimata klp. opws suxna kanoun px. oi deus x mach.
        ki oxi mono xazoxaroumenous xorous kai tetoia sti fasi pou eimaste…)

  4. «Είμαι Κουβανός και Αργεντινός συγχρόνως και αν δεν προσβάλλονται οι λαμπρές εξοχότητες των Λατινοαμερικανών εκπροσώπων, νιώθω τόσο πατριώτης Λατινοαμερικάνος, από οποιαδήποτε χώρα της Λατινικής Αμερικής, όσο κανένας άλλος και την ώρα που θα είναι αναγκαίο, είμαι διατεθειμένος να δώσω τη ζωή μου για την απελευθέρωση οποιασδήποτε από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, χωρίς να ζητήσω τίποτα από κανέναν, χωρίς να απαιτήσω τίποτα, χωρίς να εκμεταλλευτώ κανέναν».

    Ernesto Guevara de la Serna – Ομιλία στον ΟΗΕ, 1964.

    Υ.Γ. Jaquou, εξαιρετικό κείμενο!
    Ευχαριστούμε.

  5. για την γεννέθλια μερα του συγχωρεμένου :

    αιωνία η μνήμη,

    Ηταν μια φωτεινή εξαίρεση που “εφυγε” νωρίς ..
    θα ‘θελα να γινόταν
    (με κάποιο τρόπο “μαγικό”)
    ένας φωτεινός κανόνας
    που θα μας διδασκε ακόμη
    με το εργο του .. εν ζωή ..

    (αντιφατικό ? .. δε νομίζω ..!)

  6. Αρουραίε, άλλο θέμα το πώς θα καταλήγουν να φαίνονται τα σχόλια.. και άλλο θέμα το να μην “βγαίνουμε εκτός θέματος”..

    το δεύτερο δεν εξαρτάται από το πρώτο.. μπορεί να μπαχαλευτεί η συζήτηση ακόμα και σε σειρά να ήταν τα σχόλια (χωρίς “απαντήσεις-σε-συγκεκριμένο-σχόλιο = κλαδί”)..

    ίσα ίσα που με εκείνο το σύστημα.. θα χάλαγε η συζητηση στανταρ! με τις άσχετες-σφήνες που θα εμπαιναν ενδιάμεσα..
    καθώς θα ανγκαζόσουν να τα δεις όλα τα άσχετα σχόλια που παρεμβάλλονταν στα “εντός θέματος”..

    ενώ τώρα, όποιος δε θέλει να παρακολουθήσει την παράλληλη (και συνηθως ασχετη) κουβεντα που ξεκιναει σε συγκεκριμενο κλαδι.. απλά πάει παρακάτω..
    μπορεί να τα προσπεράσει ΟΛΑ μαζί τα σχόλια που θα του χαλάσουν τον ειρμό.. γιατί πολύ απλά είναι συγκεντρωμένα στο ίδιο κλαδί !

    από κει και πέρα, επιμένεις ότι είναι χάλια το σύστημα..
    ενώ είχε λειτουργήσει μια χαρά στο άλλο θέμα που συζητούσατε με nolongersafe και MITSARA..

    γιατί λειτουργουσε μια χαρα?
    γιατί αποφασισατε να αγνοησετε τα πολλά παρακλάδια όποτε δε σας βόλευε..
    έτσι, και κάνατε τις τοποθετήσεις σας μια χαρά..
    και όταν θέλατε να “θίξετε” κατι πιο συγκεκριμένο πηγαίνατε ακριβώς στο σχόλιο που βρισκόταν.. και κάνατε κλαδάκι-απάντηση..

    και μάλιστα φαινόταν ότι το έχεις συνηθίσει και συ.. και ότι δε σε ενοχλεί πια τόσο..

    1. Το δεύτερο δεν εξαρτάται από το πρώτο μεν, όμως συνδέεται με το πρώτο.
      Να σου εξηγήσω: “Εγώ” (με την γενική του έννοια, που σημαίνει “εσύ”, “αυτός” κλπ.) μπορεί να μην έχω πρόθεση να βγω εκτός θέματος, όμως το σύστημα εμφάνισης μπορεί να προκαλέσει μπάχαλο, αν αρχίσω να απαντώ ή να μου απαντούν δεξιά κι αριστερά ΠΑΝΩ στο θέμα. Επίσης το πρόβλημα που λες ότι έχουν τα ποσταρίσματα με χρονολογική σειρά (το ένα κάτω από το άλλο) το έχουν ΚΑΙ αυτές οι κουβέντες: Είναι πολύ δύσκολο να κουβεντιάσει κάποιος κάτι όταν από πάνω ο Αρουραίος στήνει ποντικοπαγίδες στη Νυχτερίδα, η Κούλα βάζει την προσωπική της δισκοθήκη κλπ.
      Ακόμη κι αν πεις ότι σε διευκολύνει κάπως περισσότερο σε κάποιες περιπτώσεις το στήσιμο, είναι δύσκολο, τουλάχιστον…ψυχολογικά!

      Αλλά ας τα παρακάμψουμε αυτά.
      Αν λοιπόν κάποιος παρακολουθεί την κουβέντα συστηματικά δεν έχει μεγάλο πρόβλημα. Το πρόβλημα ξεκινά όταν την αφήσεις για 5-6 (ή 10…ξέρω ‘γω…) ώρες, οπότε μπορεί να βρεις ακόμη και…150 post, δεξά, αριστερά, πάνω, κάτω, χαμός. Αν δεν θέλεις λοιπόν να φορτώσεις με καμιά 60αριά spam το mail σου…ζορίσεσαι πολύ.
      Αν το σύστημα πήγαινε ΜΟΝΟ δεξιά, πες θα μπορούσε να γίνει αυτό που λες:
      Θα παρέκαμπτες ότι δεν σου έκανε. Όμως το σύστημα δεν πηγαίνει μόνο δεξιά και το ξέρεις. Αν εγώ αποφασίσω να απαντήσω στο πρώτο από τα 10 post του Μητσάρα, το σύστημα ξαναγυρνά αριστερά και θα πρέπει ο άλλος να είναι με το χάρακα να δει ΑΝ και ΠΟΥ απαντώ!!
      Σκέτη τρέλα δηλαδή.

      Αν θέλεις την γνώμη μου, ένα σύστημα όπου η ΠΡΩΤΗ απάντηση στο post κάποιου είναι δεξιότερα, αλλά ΟΛΕΣ οι υπόλοιπες είναι από κάτω της με χρονολογική σειρά είναι πολύ πιο ευκολοδιάβαστο: Ουσιαστικά είναι μια μίξη του συστήματος του Indymedia με του Αθηνοράματος που παλιότερα είχα προτείνει, στο πιο…μπλογκίστικο. Με αυτό τον τρόπο έχει κάποιος το περιθώριο να ψιλοαλλάξει την κουβέντα, αλλά ΜΙΑ φορά για κάθε αρχικό post. Όχι σε ΚΑΘΕ post (είτε αρχικό είτε κλαδιού) να μπορώ να αλλάζω την φορά της κουβέντας.
      Δεν ξέρω αν με καταλαβαίνεις τι περιγράφω.

      Αυτό το γαμωσύστημα, που το έχουν όλα τα μπλογκ απ’ ότι βλέπω, δίνει ΥΠΟΤΙΘΕΤΑΙ τη δυνατότητα “προσωπικής” απάντησης, αλλά σπάει τόσο πολύ την κουβέντα, που τελικά δεν υπάρχει κανένας κανόνας: Ο καθένας γράφει ότι του καυλώσει και όπου του καυλώσει!! Κι αυτό δεν είναι ΠΡΑΚΤΙΚΟ (άσε το “σωστό” που είναι καθαρά υποκειμενικό). Μπορεί να μην ενοχλεί όταν πέφτουν βίντεοκλιπ (ακούς τα βίντεο και δεν ασχολείσαι με λεπτομέρειες), ή όταν chatάρεις γενικά κι αόριστα, όμως αν θέλεις να κουβεντιάσεις κάτι σε σκίζει.

      Για την κουβέντα που ανέφερες με Μητσάρα-nolongersafe υπήρχαν 2 προβλήματα παρόλο που ίσως δεν φαίνονταν:
      1. Από ένα σημείο και μετά πραγματικά ήταν πολύ κουραστικό για μένα να ψάχνω αν τυχόν μου απάντησε κάποιος-κάπου-κάποτε (γιατί είχα ανοίξει γύρω στις 3-4 “υποκουβέντες” ή…”υπο-υπο-κουβέντες”) και
      2. Αν κάποιος τρίτος έβλεπε την κουβέντα μετά από 2 μέρες π.χ. θα ήταν πολύ δύσκολο να την διαβάσει, αν δεν ήταν εντελώς καρφωμένος να το κάνει. Ε…εντάξει, μπορεί εμείς να είμαστε βαρεμένοι, όμως -φαντάζομαι και ελπίζω- ότι δεν απευθυνόμαστε μόνο σε βαρεμένους, έτσι δεν είναι????

      1. καλημέρα Αρουραίε!

        ειλικρινά αυτό που περιγράφεις
        “ένα σύστημα όπου η ΠΡΩΤΗ απάντηση στο post κάποιου είναι δεξιότερα, αλλά ΟΛΕΣ οι υπόλοιπες είναι από κάτω της με χρονολογική σειρά ”
        δεν καταλαβαινω τι διαφορα ακριβως εχει απο αυτό που χρησιμοποιειται εδώ..

        …. εννοεις οτι “σπαει” καπως ετσι?


        …|
        …|
        …|

        δηλαδή.. όχι έτσι:


        …|
        …|
        …_
        ……|
        ……._

        ?

        αυτό ομως θα “μπερδευε” τις επι μερους κουβεντες (καλά στο τσατ “δε βαριεσαι”.. σιγα τα ωα..) που θα γινοντουσαν “δεξια”..
        θα επρεπε παλι να απανταμε με

        @ ταδε
        σχολιο υπ’αριθ. ταδε..

        τελος παντων, προφανως δε σε βολευει το ολο συστημα και κανεις πραγματικα προσπαθεια, αλλά αφενος δεν εχω ιδεα πώς θα άλλαζε.. αφετερου εχω την αισθηση οτι οι περισσοτεροι βολευονται με το υπαρχον συστημα..

        εχεις δικιο σε αυτο που λες οτι αν επιστρεψει καποιος αργοτερα εχει χασει τη μπαλα.. και αυτο το επιδεινωνει το γεγονος οτι δεν φαινονται πολλά “προσφατα σχόλια” ή “όλα”.. (δε δινεται η δυνατοτητα..)
        η μονη λυση που βλεπω εγω ειναι το να ενημερωνεται μεσω μειλ για απαντησεις (με τον κινδυνο να πηξει το ινμποξ)
        ή να πηγαινει στην αρχικη και να βλεπει τα ποστ (τα οποια κατα μεσο ορο την ημερα.. ειναι περιπου 5..)

        καλημέρες!

        ΥΓ παντως, αν θες.. επειδη καποιοι παρακολουθουν πολλες ωρες.. για εξοικονομηση χρονου-ενεργειας-υπομονης..
        μπορεις να λες ενα
        “γειά! έχετε να μου προτείνετε να τσεκάρω κάτι.. πριν παρω σβαρνα όλα τα ποστ?”…
        για την περιπτωση που έχει καποιος στο νου του κατι που γραφτηκε και ίσως να ενδιεφερε τον Αρούρη..
        πλεον εχοντας δει περιπου τι σε ενδιεφερε στις συζητησεις.. ίσως μπορεσουμε να φανουμε χρησιμοι “πληροφοριοδοτες” (με την καλη εννοια.. 😉 )

      2. α ναι!
        δεν εχει και αριθμηση σχολίων.. οποτε θα επρεπε να κοπιαρουμε τη φραση που σχολιαζουμε..

      3. Έχεις δίκιο, έτσι γίνεται: Θα πρέπει να δηλώσεις “απαντώ/απευθύνομαι σε που είπε ο “. Όμως ειλικρινά θεωρώ πολύ μικρότερο πρόβλημα το να κοπιάρω την φράση που απαντώ, παρά να του λέω του άλλου
        “Βρες μια μεγάλη οθόνη, πάρε κι ένα χάρακα και…καλό σημάδι……αααα τι κρίμα…κατά λάθος ο άλλος πάτησε απάντηση στο προηγούμενο post της κούλας….μην τρομάζεις όμως…..ξαναπροσπάθησε όμως κι η παναγιά μαζί σου παλικάρι μου”

        Αυτό που πρότεινα είναι απλά και μόνο για να μπορεί κάποιος να θίξει κι ένα (ΕΝΑ όμως…) άλλο θέμα που δεν έχει σχέση με την κουβέντα ή για να απευθυνθεί προσωπικά σε κάποιον για να κουβεντιάσουν μια πτυχή του θέματος που πιθανά δεν ενδιαφέρει τους άλλους. Από εκεί και πέρα όμως το τυχόν 2ο, 3ο ή…(νι)οστό θέμα που θα θέσει αυτός ή άλλος, θα το κουβεντιάσει στην συγκεκριμένη στήλη του NLS ή του Capybara (π.χ.), όχι οπουδήποτε.

        Αυτό το αριστερά-δεξιά, το πριν και το μετά…με μπερδεύει. Χαίρομαι που δεν μπερδεύει τους άλλους, αλλά να…ξέρεις…εμείς οι παραδοσιακοί είμαστε λίγο μπουνταλάδες. 😉

        Επίσης θα νοιώσω πολύ μεγάλος ηλικιακά αν μου κάνετε το γραμματέα. Ευτυχώς ακόμη μπορώ και αυτοεξυπηρετούμαι στα βασικά…

      4. απλά υποθετω οτι δε μπερδευει τους αλλους, εφ’όσον τοσον καιρο που διαμαρτύρεσαι (και καλά κάνεις αφού σε ενοχλεί) δεν εχει πει άλλος το ίδιο (απ’οσο θυμάμαι τουλάχιστον)..

        απο κει και πέρα.. την πρότασή μου να κανεις εσυ ή όποιος άλλος θέλει μια ερωτηση.. του στυλ “τι νέο έχουμε?”..
        δεν την εκανα για να θιξω κανεναν.. ουτε ηλικιακα ουτε αλλιως.. λυπαμαι που το εξελαβες ετσι..
        και προφανως, ούτε θα αντικαθιστούσε ποτέ κανείς – ακομα και γραμματεας – την ανάγνωση+ενημερωση του ίδιου του ανθρωπου που ενδιαφερεται..

        απλώς επειδή βλέπω πόσο σε ενοχλεί το συστημα.. ειπα μια ιδεα για να ξεκλεβεις (καποιες φορες) λιγο χρονο τουλαχιστον..
        δεν είναι πανάκεια.. ήταν απλά μια ιδέα.. εύκολα εφαρμόσιμη..

        και δεν την “προτεινα” σε αλλους γιατι
        α) δεν ξερω ποιος αλλος εχει τετοιο θεμα..
        β) οι περισσοτεροι εχουν το θαρρος.. της “διαδικτυακης γνωριμιας”.. και θα ρωτουσαν μονοι τους..

        αυτά τα ολίγα!
        καλή συνέχεια!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s