Τα παιδιά της ομίχλης

“Bρέχει χθές”, μου λέει ένας ντόπιος, στην έξοδο της πόλης του Σαν Κριστόμπαλ ντε λας Κάσας. Χθες ήταν η γιορτή του Αγίου Χριστόφορου, που πάντα έρχεται με βροχή κι ετούτη τη φορά ήρθε στεγνή, έτσι σήμερα βρέχει για χθες. Στο δρόμο μέχρι την κοινότητα του Οβεντίκ, κάτω απ’ τη βροχή, η φράση κουδουνίζει στο κεφάλι μου. Στο Τσιάπας βρέχει χθες, αλλά όχι μόνο επειδή ο Άγιος Χριστόφορος ξέχασε να μας μουσκέψει.

ΣΠΙΤΙ

Μας άνοιξαν το σπίτι τους οι ξεχασμένοι της γης. Έπρεπε να ’ναι οι πιο γενναιόδωροι, αυτοί που είναι οι πιο φτωχοί ανάμεσα στους φτωχότερους των φτωχών. Στις ζαπατιστικές κοινότητες της ζούγκλας Λακαντόνα και των Υψιπέδων του Τσιάπας, συναντηθήκαμε μ’ αυτούς που ήρθαν από περισσότερες από σαράντα χώρες. Για μιαν ολόκληρη βδομάδα βρεχόμασταν από κοινού, πέντε χιλιάδες άντρες και γυναίκες που αρνούμαστε να πιστέψουμε πως ο νόμος της αγοράς είναι ο νόμος της ανθρώπινης φύσης, από το μεξικάνο Superbarrio μέχρι τις αργεντινές μητέρες της Πλατείας του Μάη, τους ακτήμονες αγρότες της Βραζιλίας, τις φεμινίστριες, τους ομοφυλόφιλους, τους συνδικαλιστές και τους οικολόγους κάθε μεριάς. Οι αμφιτρύωνές μας ήταν μασκοφορεμένοι:  – Πίσω από τούτες τις κουκούλες, μας είπαν, είμαστε εσείς.

ΟΜΙΧΛΗ

Η ομίχλη είναι η προσωπίδα που χρησιμοποιεί η ζούγκλα. Έτσι κρύβει τα καταδιωγμένα παιδιά της. Απ’ την ομίχλη βγαίνουν, στην ομίχλη επιστρέφουν. Αυτοί οι πρίγκιπες, καταδικασμένοι στη δουλεία, υπήρξαν οι πρώτοι και είναι οι τελευταίοι. Τους άρπαξαν τη γη, τους αρνήθηκαν το λόγο, τους απαγόρεψαν τη μνήμη. Όμως αυτοί ήξεραν να καταφύγουν στην ομίχλη, στο μυστήριο, κι από κει ξαναβγήκαν, μασκοφορεμένοι, για να ξεμασκαρέψουν την εξουσία που τους ταπεινώνει. Οι Μάγιας, γιοι των ημερών, είναι φτιαγμένοι από χρόνο: -Στο πάτωμα του χρόνου, λέει ο Μάρκος, γράφουμε τα ορνιθοσκαλίσματα που αποκαλούμε Ιστορία. Ο Μάρκος, ο εκπρόσωπος, ήρθε από μακριά. Τους μίλησε, δεν τον ακούσανε. Τότε χώθηκε στην ομίχλη, έμαθε να ακούει κι έγινε ικανός να μιλά. Σήμερα μιλά μέσα απ’ αυτούς, είναι φωνή των φωνών τους.

ΑΕΡΟΠΛΑΝΑ

Από καιρού εις καιρόν, κάποιο αεροπλάνο ή ελικόπτερο πετά πάνω από τις πέντε απομακρυσμένες κοινότητες όπου πραγματοποιείται η πολυπληθής διεθνής συνάντηση που συγκάλεσαν οι Ζαπατίστας. Είναι ο στρατός, που προειδοποιεί τους ινδιάνους: -Αυτοί θα φύγουν, εμείς θα μείνουμε. Συνέβη ήδη στο Γουανταλούπε Τεπεγιάκ. Ηταν κάποτε κοινότητα, σήμερα είναι στρατώνας. Εκεί έγινε η πρώτη συγκέντρωση αλληλεγγύης προς τους Ζαπατίστας. Χιλιάδες άνθρωποι είχαν καταφθάσει. Όταν έφυγαν, ο στρατός εισέβαλε. Το Φλεβάρη της περασμένης χρονιάς ο στρατός σφετερίστηκε τη γη, τα σπίτια και τα πράγματα, έδιωξε τους ιθαγενείς και βολεύτηκε με όλα όσα εκείνοι είχαν δημιουργήσει, ανοίγοντας τη ζούγκλα, μέσα σε μισό αιώνα δουλειάς. Όμως από τότε οι Ζαπατίστας μεγάλωσαν πολύ. Όσο δυναμώνει η φωνή τους στον κόσμο, τόσο λιγοστεύει η ατιμωρησία της εξουσίας. -Δεν μπορούμε να σωθούμε από μόνοι μας, λένε οι Ζαπατίστας. Και προσθέτουν: -Κανείς δεν το μπορεί.

ΚΟΣΜΟΣ

Όταν το 1994 ήταν ακόμα νεογέννητο, οι Ζαπατίστας χάλασαν τη γιορτή της μεξικάνικης κυβέρνησης, της τρελαμένης από τη χαρά της που κήρυξε την ελευθερία του χρήματος. Από τα στόμια των τουφεκιών τους αντήχησαν οι φωνές αυτών που δεν είχαν ποτέ ακουστεί, που έτσι μόνο μπόρεσαν να ακουστούν. Όμως τα ζαπατιστικά τουφέκια θέλουν να μείνουν άχρηστα. Τούτο δεν είναι ένα κίνημα ερωτευμένο με το θάνατο, δε λατρεύει καθόλου τους πυροβολισμούς και τις διαταγές, ούτε προτίθεται να καταλάβει την εξουσία. Έρχεται από πολύ μακριά στο χρόνο κι από πολύ βαθιά στη γη: έχει πολλά να καταγγείλει, αλλά επίσης πολλά να γιορτάσει. Στο κάτω κάτω της γραφής, πέντε αιώνες φρίκης δε στάθηκαν ικανοί να εξολοθρεύσουν ούτε τις κοινότητες ούτε τον προαιώνιο τρόπο τους να δουλεύουν και να ζουν με ανθρώπινη αλληλεγγύη και σε επικοινωνία με τη φύση. (…) Ενάντια στη φρίκη, το χιούμορ: πρέπει να γελάμε πολύ για να φτιάξουμε έναν καινούριο κόσμο, λέει ο Μάρκος, γιατί αν δεν το κάνουμε, ο καινούριος κόσμος θα φύγει τσαντισμένος και δε θα γυρίσει .

ΕΝΤΟΥΑΡΝΤΟ ΓΚΑΛΕΑΝΟ ( La Jornada, 7/8/1996)

Από τον Ιό της Ελευθεροτυπίας (6/10/1996)

J.

Advertisements

2 thoughts on “Τα παιδιά της ομίχλης

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s