Τα μνημόνια και η εφαρμογή των πολιτικών που αυτά επιβάλλουν έδωσαν την χαριστική βολή. Οι δομές που λειτουργούσαν ήδη από την αρχή των προσπαθειών για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση, υπό ένα ιδιόμορφο δημοσιο-ιδιωτικό καθεστώς, καλούνται πλέον να ζητούν μέχρι και από τους ασθενείς τους να τις συντηρούν από τα πενιχρά τους επιδόματα.

 Οι εργαζόμενοι σε αυτές τις δομές, που δοκίμασαν να αντισταθούν σε αυτές τις προσπάθειες αποδόμησης της ψυχικής υγείας τιμωρούνται για τη δράση τους.

 Για το ζήτημα, την ιστορία του, το παρόν αλλά και το μέλλον, συζήτησαν σε μια έκτακτη εκπομπή στο studio του Radiobubble η @Jaquoutopie η @Krotkie και ο Αχιλλέας Βασιλικόπουλος

 Για να ακούσετε την εκπομπή πατήστε πάνω στην εικόνα:

Jean-Michel Basquiat , Boy and Dog in a Johnny Pump

Χωρίς πολλά λόγια… αρκετά με τα πολλά λόγια.

Ο Λευτέρης ζωγράφισε κι εγώ εξάσκησα την τέχνη μου στο κλέψιμο…

Για δύο ωρίτσες μαζί με τα χαμένα παιδιά περάσαμε αρχικά από την Πορτογαλία όπου αναρωτηθήκαμε για τις επιπτώσεις των μέτρων λιτότητας της κυβέρνησης Κουέλιου στην πορτογαλική κοινωνία και μαζί παρακολουθήσαμε την γενική απεργία της Πέμπτης. Στη συνέχεια προετοιμαστήκαμε για την επερχόμενη γενική απεργία της Ισπανίας μοιράζοντας φυλλάδια και διαβάζοντας το FAQ του #tomalahuelga, υπερασπιζόμενοι την “κοινωνική” απεργία.

Από εκεί η περιπλάνηση συνεχίστηκε στην Ιταλία όπου νέα εργατική μεταρρύθμιση ετοιμάζει ο Μόντι και νέες κινητοποιήσεις προαναγγέλλουν τα ως είθισται ολίγον τι δυσκίνητα συνδικάτα, μετά τον “κοινωνικό διάλογο” που δεν τα πήγε και πολύ καλά

Βέβαια μετά την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ιταλία δεν θα μπορούσε να λείπει από το ταξίδι η Ιρλανδία, από όπου οι ειδήσεις επιβεβαιώνουν ύφεση παρά τη λιτότητα… με ολίγον από κούρεμα.

Από την Ευρώπη χωρίς καμία καθυστέρηση περάσαμε στην Αφρική μιας και δεν θα μπορούσε να περάσει στα ψιλά γράμματα η δικτατορία που εγκαθιδρύθηκε από τον στρατό στο Μαλί μέσα σε μια νύχτα με πρόσχημα την “υπεράσπιση της δημοκρατίας” και μουσική υπόκρουση από την Anika με το Masters of War. Για να καταλήξουμε στον αιματηρό πόλεμο της Συρίας στο ξεκίνημα της παρέμβασης του ΟΗΕ στη χώρα.

Τελευταία στάση ο Καναδάς, όπου ψάχνουμε γιατί τα χαμένα παιδιά διαδηλώνουν κατά εκατοντάδες χιλιάδες στους δρόμους του Μόντρεαλ για την παιδεία και ειδικότερα ενάντια στην αύξηση των διδάκτρων στα πανεπιστήμια. Κι εκεί θα βρείτε και το πρώτο μου λάθος, δεν ήταν 2000, ήταν 200.000 στους δρόμους…

Κι ο κύκλος έκλεισε επιστρέφοντας στην αρχή, so if you have a racist friend, now is the time for your friendship to end…

Soundtrack ταξιδιού:

• Orbital – Never
• M.I.A. – Born Free
• Tom Robbinson Band – Power in the darkness
• Asian Dub Foundation – Tomorrow begins today
• UB40 – Soul Rebel
• Gorillaz – Empire Ants (Ft. Little Dragons)
• Gnarls Barkley – St Elsewhere
• Rage Against the Mashine – Renegades of Funk
• The Clash – The Guns of Brixton
• Tricky – Kingston Logic
• Shabaz Palaces – An echo from the hosts that profess infinitum
• Gorillaz – Klint Eastwood
• The Specials – Gangsters
• UB40 – Food for Thought
• Stereo MC‘s – What is soul
• Anika – Masters of War
• Tricky – Bacative
• UB40 – Kingston town
• Τhe Specials – Racist Friend
• Gorillaz – El Mañana
• Terranova – Midnight Melodic (Chase the Blues)

Τα χαμένα παιδιά διαδηλώνουν στον Καναδά

Από το διπλανό σχολείο που κάνει πρόβα  εισβάλλει. Δηλαδή τι διπλανό; Πιο μακριά από αυτό που λέει η λέξη. Αλλά με μπάντα… Το εντυπωσιακό είναι η μπάντα. Με ταμπούρο και γκρανκάσα. Κυρίως με αυτά. Την σχετική ησυχία της μεσημεριανής συνοικίας διακόπτουν απαιτητικά τα κρουστά. Αυτά τα κρουστά είναι συγκεκριμένα. Κυρίαρχα. Απαιτούν. Την προσαρμογή σου , την “ευπρέπεια” σου , τη συμμόρφωση σου, την πειθάρχηση σου, τον συντονισμό σου, την ομοιογένεια. Κυριολεκτικά. Μεγάλωσες κι όμως ακόμα το νιώθεις. Ο ρυθμός είναι καταιγιστικός, σε υποβάλει. Με τη σκληρότητα και την ακαμψία του όπλου, της βίαιης εικόνας. Αυτός ο ρυθμός είναι φόβος, φόβος, σε φοβίζει, υπάρχει για να σε υποχρεώνει να τον ακολουθήσεις…

Κάποια, γυμνάστρια υποθέτεις, φωνάζει τα παραγγέλματα στη μικροφωνική. Η σύνδεση της φωνής με τον ρυθμό κάνει το συναίσθημα πιο κλειστοφοβικό. Έχουν και μικροφωνική. Στην αυλή. Για να ακούγεται το παράγγελμα. Κάθε φορά. Εντός κι εκτός. Παντού. Ο ρυθμός όμως, αυτός είναι ο πιο δυνατός. Τρυπάει το τζάμι και σε αναγκάζει να χτυπάς το πόδι στην προσταγή του. Εσένα, που μεγάλωσες. Έν, δυό… Ο ρυθμός έχει πειθώ, αυτή του ισχυρού. Έχει σώμα, ακόμα κι αν δεν το βλέπεις. Στέκεται απέναντί σου βλοσυρός, ογκώδης, η σκιά του σε καλύπτει. Έχει εξουσία. Τον υπακούς. Μπορεί να σε αναγκάζει χωρίς να σε αγγίζει, αρκεί η δόνηση του τυμπάνου, ο άνθρωπος, η μεμβράνη. Σε κατευθύνει.

Ακόμα κι αν δεν το βλέπεις, ξέρεις όμως, θυμάσαι πως αντιδράς, λίγων μόλις χρόνων, σε αυτόν τον ρυθμό. Δεν σου αφήνει έτσι κι αλλιώς περιθώρια. Η αυστηρότητα του ήχου είναι κατευθυντήρια.

Η μέρα είναι κρύα και με συννεφιά. Όταν ξεπροβάλει για λίγο ο ήλιος αναρωτιέσαι. Πως ανέχεται να φωτίζει έναν τέτοιον ήχο; Το φως εξαπατά, σε αφήνει με την εντύπωση πως μπορείς να αντέξεις. Ακόμα κι αυτόν τον ρυθμό… και τη σχιζοφρενική εναλλαγή.

Στην ησυχία φωνές παιδιών γεμίζουν τον άδειο χώρο.

Ένα παιδί περνά δίπλα σου σφυρίζοντας κοφτές, στακάτες νότες πάνω στο ρυθμό… έν, δυο… Μια γυναίκα το κρατά από το χέρι. Η μάνα του; Έν, δυο… Έτσι κι αλλιώς είναι γκρίζα η αυλή του σχολείου.

Κι άλλο παιδί με μωβ κουκούλα, με μακριά πλεξίδα και μια τσάντα μικρό βαλιτσάκι με ρόδες προχωρά στο πεζοδρόμιο. Τι κουβαλάει; Αφού ο βαρύς ρυθμός έχει σταματήσει να πυροβολεί τον αέρα της πόλης.

Η πρόβα άλλωστε ήταν επιτυχής!

http://www.guerrillagirls.com/

Δεν ξέχασα όμως από τότε ότι αρκούσε η ανάσα και ήταν ήχος και κλίμακα και ανάβαση και τονικές και αρμονίες για το φως. Αρκούσε να σχηματίσει το τοπίο, μεταλλική ανάσα, χωρίς τραχύτητα όμως, ρέοντας στον νοτιά, ζεσταίνοντας το κρύο ατσάλινο περίβλημα.

Αυτό το τοπίο το ξαναβρήκα πολλές φορές, να αναδύεται ξαφνικά μέσα από γκρίζες εναλλαγές και να με αιφνιδιάζει, στη στάση του λεωφορείου, όταν η πόρτα άνοιγε ξεφυσώντας. Πίσω από τα γυαλιστερά παρμπρίζ έβλεπα. Το έβλεπα να καθρεφτίζεται, χωρίς να περιμένω τα νερά άστραφταν. Έτρεχε πάλι γάργαρο και χάιδευε τα βρώμικα πεζοδρόμια με τις σπασμένες πλάκες που σκόνταφτα ασυναίσθητα. Ακολουθώντας τον ήχο. Πρώτα ο ήχος και μετά η εικόνα και μετά εγώ. Και πίσω από τις κουρασμένες ματιές που προσπερνούσαν το θαύμα αδιάφορες, η ανάσα. Με τον μεταλλικό αναστεναγμό, οξειδωμένη, γήινη, βαθιά ανάσα Να μου θυμίζει τη χορωδία, αυτή που δεν σχεδιάζαμε, αυτή που συνέβαινε, αυτή που ψιθυρίσαμε μαζί με τους στίχους γιατί οι ρίζες είχαν πια μεγαλώσει, εκεί, κάτω από την επιφάνεια. Και τότε έβαζες το χέρι στην τσέπη.

Δεν πειράζει που δεν μπορώ να θυμηθώ. Έτσι κι αλλιώς η κόκκινη σημαία υψώθηκε γιατί δεν ήταν ποτέ αμαρτία να’ χω κι εγώ μιαν αγάπη. Για να υπερασπιστεί τον ήχο κυματίζοντας, όταν πάλλεται η ατμόσφαιρα. Έτσι κι αλλιώς από εκείνη την παραμονή φέρνει μαζί της όλη τη ζωή, κατακκόκινη, αμάραντη. Κι ας την απειλούν οι κυνηγοί.

]]> http://jaquou.wordpress.com/2012/01/25/harmonica/feed/ 1 ft0230 jaquou http://jaquou.wordpress.com/2012/01/18/protest-sopa-pipa/ http://jaquou.wordpress.com/2012/01/18/protest-sopa-pipa/#comments Wed, 18 Jan 2012 11:43:35 +0000 Jaquou Utopie http://jaquou.wordpress.com/?p=25079 ]]> Τα SOPA / PIPA ως Απόπειρα για την Επιβολή Παγκόσμιας Λογοκρισίας στο Διαδίκτυο & οι Κοινωνικές Αντιστάσεις

 *Ο Εντουάρντο Γκαλεάνο, από την Ουρουγουάη, φιγουράρει ανάμεσα στους πιο γνωστούς σύγχρονους λατινοαμερικάνους συγγραφείς. Κατά καιρούς έχει υπάρξει δημοσιογράφος και ποιητής, αφηγητής και ιστορικός και εδώ υπογράφει τα “σκετσάκια” ενός ξεχασμένου καθημερινού ανθρώπου και μας υπενθυμίζει ότι μια μικρή ιστορία έχει να πει μερικές φορές τόσα όσα μια μεγάλη ανάλυση.

Το κείμενο είναι απόσπασμα από το τελευταίο του έργο που μεταφράστηκε στα Γαλλικά, με τίτλο Les Voix du Temps, Lux, Montreal, 2011.

Μετάφραση  από τη Le Monde Diplomatique του Δεκεμβρίου του 2011

Marcelo Mendizabal, "Number 5"

Ο ήλιος

Σε κάποιο μέρος της Πενσυλβανίας η Άννα Μέρακ δουλεύει σαν βοηθός ήλιου.

Από τότε που θυμάται τον εαυτό της, πάντα είχε αυτή την αρμοδιότητα. Κάθε πρωί η Άννα σηκώνει τα χέρια της και δίνει ένα σπρώξιμο στον ήλιο ώστε να εμφανιστεί στον ουρανό. Και κάθε βράδυ κατεβάζει τα χέρια της ώστε να δύσει στον ορίζοντα.

Ήταν πολύ μικρή από όταν επιλήφθηκε των καθηκόντων της και δεν απέτυχε ποτέ.

Εδώ και μισό αιώνα, η διάγνωση την κατατάσσει στους τρελούς. Από τότε, η Άννα, έχει περάσει από πολλά άσυλα, την έχουν αναλάβει πολλοί ψυχίατροι κι έχει καταπιεί τεράστιες ποσότητες χαπιών.

Ποτέ δεν κατάφεραν να την θεραπεύσουν.

Είναι ακόμα ευτυχισμένη.

—————-

O τραπεζίτης πρότυπο

Ο Τζον Πιέρποντ Μόργκαν ήταν ο ιδιοκτήτης της πιο ισχυρής τράπεζας του κόσμου και ογδόντα οκτώ άλλων επιχειρήσεων.

Καθώς ήταν πάντα ένας πολύ απασχολημένος άντρας, είχε ξεχάσει να πληρώσει τους φόρους του.

Δεν είχε δηλώσει κανένα εισόδημα εδώ και τρία χρόνια, από την οικονομική κρίση του 1929.

Η είδηση αυτή ξεσήκωσε την οργή του πλήθους που είχε καταστραφεί από το κραχ της Γουόλ Στρητ και προκάλεσε σκάνδαλο εθνικής κλίμακας.

Για να ξεφορτωθεί την εικόνα του τραπεζίτη αρπακτικού, ο επιχειρηματίας κάλεσε τους υπεύθυνους των δημοσίων σχέσεων του τσίρκου Ringling Brothers.

Ο ειδικός τον συμβούλευσε να υιοθετήσει ένα φυσικό φαινόμενο, την Λία Γκραφ, μια γυναίκα τριάντα ετών που είχε ύψος εξήντα οκτώ εκατοστά αλλά το πρόσωπο και το σώμα της δεν έμοιαζαν καθόλου με αυτά ενός νάνου.

Έτσι ξεκίνησε μια μεγάλη διαφημιστική καμπάνια της οποίας επίκεντρο ήταν μια φωτογραφία που έδειχνε τον τραπεζίτη στον θρόνο του με πρόσωπο πάτερ-φαμίλια ενώ στα γόνατά του καθόταν η γυναίκα μινιατούρα. Η ιδέα ήταν να εμφανίζεται σαν αντιπρόσωπος της οικονομικής δύναμης, προστάτιδα του λαού που ήταν βορά στα νύχια της οικονομικής κρίσης.

Ήταν μια σκέτη αποτυχία.

——————–

Μαθήματα ιατρικής

Ήταν σε ένα μάθημα εντατικής θεραπείας, στο Μπουένος Άιρες, που ο Ρούμπεν Ομάρ Σόζα διάβασε για την περίπτωση της Μαξιμιλιάνα, το πιο σημαντικό μάθημα όλων των χρόνων σπουδών του.

Ένας καθηγητής περιέγραψε την κατάσταση: η δόνα Μαξιμιλιάνα, εξαντλημένη μετά από μια ολόκληρη ζωή που πέρασε χωρίς Κυριακές, μπήκε στο νοσοκομείο πριν λίγο καιρό και, κάθε μέρα, ζητούσε το ίδιο πράγμα:

• Σας παρακαλώ γιατρέ, θα μπορούσατε να πάρετε τον σφυγμό μου;

Μια ελαφριά πίεση των δαχτύλων στον καρπό και μετά ο γιατρός έλεγε:

• Είναι πολύ καλός! Εβδομήντα οκτώ σφυγμοί. Τέλεια!

• Α! Σας ευχαριστώ γιατρέ! Και τώρα, μήπως θα μπορούσατε να πάρετε τον σφυγμό μου, σας παρακαλώ;

Και ο γιατρός μέτραγε τον σφυγμό της για άλλη μια φορά και της εξηγούσε εκ νέου ότι όλα πήγαιναν καλά, κι ότι δεν θα μπορούσαν να πάνε καλύτερα.

Η σκηνή επαναλαμβανόταν κάθε μέρα. Κάθε φορά που περνούσε κοντά από το δωμάτιο της δόνα Μαξιμιλιάνα, αυτή η χαμηλή τραχιά φωνή τον φώναζε και του άπλωνε το χέρι, σαν κλωνάρι, ξανά και ξανά.

Κι αυτός, ανταποκρινόταν, γιατί ένας καλός γιατρός όφειλε να είναι υπομονετικός με τους ασθενείς του, αλλά έλεγε μέσα του: “Αυτή η γριά είναι λίγο εκνευριστική” και σκεφτόταν: “Έχει λασκάρει η βίδα”.

Δεν ήταν παρά πολλά χρόνια μετά που κατάλαβε ότι απλά αποζητούσε να την αγγίξει κάποιος.

——————–

Οι λέξεις

Στη ζούγκλα του υψιπέδου του Παρανά, ένας φορτηγατζής μου σύστησε να  είμαι προσεκτικός:

• Προσοχή στους αγρίους. Υπάρχουν ακόμα μερικοί ελεύθεροι σ’ αυτή τη γωνιά. Ευτυχώς, όχι πολλοί. Έχουν ξεκινήσει να τους κλείνουν σε ζωολογικούς κήπους.

Μου μιλούσε στα ισπανικά. Αλλά δεν ήταν η γλώσσα που μιλούσε κάθε μέρα. Ο φορτηγατζής είχε μητρική του τη γκουαρανί, τη γλώσσα αυτών των αγρίων που φοβόταν και περιφρονούσε.

Παράξενο πράγμα στην Παραγουάη, μιλάμε τη γλώσσα των ηττημένων.

Ακόμα πιο παράξενο, οι ηττημένοι πιστεύουν, εξακολουθούν να πιστεύουν, ότι οι λέξεις είναι ιερές. Οι λέξεις που λένε ψέματα προσβάλουν αυτό που ονομάζουν, αλλά αυτές που λένε αλήθεια αποκαλύπτουν την ψυχή των πραγμάτων. Οι ηττημένοι επιβεβαιώνουν ότι η ψυχή κατοικεί στις λέξεις που την λένε. Αν σου δώσω τις λέξεις μου, σου δίνομαι. Η γλώσσα δεν είναι απόπατος.

———————

Η παγκόσμια αγορά

Δέντρα στο χρώμα της κανέλας με χρυσαφένιους καρπούς.

Χέρια με χρώμα από μαόνι τυλίγουν τους λευκούς σπόρους σε πράσινα φύλλα.

Οι σπόροι αφήνονται στη ζύμωση του ήλιου. Μετά, αφού ανοιχτούν για μια φορά, στον ελεύθερο αέρα, ο ήλιος τους αποξηραίνει και τους δίνει γλυκά ένα χάλκινο χρώμα.

Κι έτσι το κακάο αρχίζει το ταξίδι του στη μπλε θάλασσα.

Για να φτάσει από τα χέρια που το καλλιεργούν στα στόματα που θα το γευτούν, το κακάο περνά από επεξεργασία στα εργοστάσια της Cadbury, της Mars, της Nestle ή της Hershey, και μετά πουλιέται στα σουπερμάρκετ του κόσμου: για κάθε δολάριο που μπαίνει στο ταμείο, τριάμιση σεντς φτάνουν στα χωριά από όπου έρχεται το κακάο.

Ο Ρίτσαρντ Σουίφτ, ένας δημοσιογράφος από το Τορόντο, πήγε στη Γκάνα, σε ένα από αυτά τα χωριά.

Επισκέφτηκε τις κακαοφυτείες.

Όταν κάθισε για να ξεκουραστεί, έβγαλε μπάρες σοκολάτας και πριν ακόμα μπορέσει να δαγκώσει, ένα πλήθος παιδιών γεμάτο περιέργεια τον περιτριγύρισε.

Δεν είχαν ποτέ ξαναδοκιμάσει κάτι τέτοιο. Τους άρεσε πολύ.

———————-

Η Γέννηση

Στο δημόσιο νοσοκομείο που βρίσκεται στην πιο πλούσια γειτονιά του Ρίο ντε Τζανέιρο, βλέπαμε μια χιλιάδα ασθενών κάθε μέρα. Σχεδόν όλοι φτωχοί ή πολύ φτωχοί.

Ένας γιατρός εφημερίας διηγείται το εξής στον Χουάν Μπεντουάν:

• Την προηγούμενη εβδομάδα, έπρεπε να διαλέξω ανάμεσα σε δύο μικρά κορίτσια που μόλις είχαν γεννηθεί. Εδώ υπάρχει ένας μοναδικός αναπνευστήρας. Έφτασαν την ίδια στιγμή, θνησιγενή, και όφειλα να αποφασίσω ποια από τις δύο θα ζούσε.

Δεν είναι δική μου ευθύνη να διαλέξω, σκέφτηκε ο γιατρός, ας αποφασίσει ο Θεός.

Αλλά ο Θεός δεν ψιθύρισε ούτε λέξη.

Όποια κι αν ήταν η απόφαση, ο γιατρός θα διέπραττε έγκλημα.

Κι αν δεν έκανε τίποτα, θα διέπραττε δύο.

Δεν ήταν όμως η στιγμή να υπαναχωρήσει. Οι μικρές ήταν στο χείλος του θανάτου, είχαν αρχίσει να εγκαταλείπουν τον κόσμο.

Ο γιατρός έκλεισε τα μάτια. Η μία καταδικάστηκε σε θάνατο, η άλλη έζησε.

—————————–

Εργασία

Ο Μοχάμεντ Ασράφ δεν πηγαίνει σχολείο.

Από την ανατολή του ήλιου μέχρι την ανατολή της σελήνης, κόβει, ξεχωρίζει, μοντάρει και ράβει μπάλες ποδοσφαίρου που φεύγουν από το χωριό του Ουμαρκότ στο Πακιστάν και κυλούν προς τα γήπεδα όλου του κόσμου.

Ο Μοχάμεντ είναι έντεκα χρονών. Κάνει αυτή τη δουλειά από όταν ήταν πέντε.

Αν ήξερε να διαβάζει, κι αν ήξερε να διαβάζει αγγλικά, θα καταλάβαινε αυτό που είναι γραμμένο στις ετικέτες που κολλάει πάνω σε κάθε έργο του: Αυτή η μπάλα δεν είναι προϊόν παιδικής εργασίας.

 —————————

Ενάντια στο ρεύμα

Οι ιδέες της εβδομαδιαίας Marcha (πορεία) παρουσίαζαν μια κάποια ροπή προς το κόκκινο, αλλά τα οικονομικά της εφημερίδας, αυτά, έμπαιναν εντελώς μέσα. Ο Ούγκο Αλφάρο, που εκτός από δημοσιογράφος είχε αναλάβει και καθήκοντα οικονομικού διαχειριστή και εκπλήρωνε την ανθυγιεινή αποστολή του να πληρώνει λογαριασμούς, δεν πηδούσε από τη χαρά του παρά μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις:

• Αυτό ήταν, έχουμε με τι να πληρώσουμε το επόμενο φύλο!

Ο διαφημιστικός χώρος είχε πουληθεί. Καθ’ όλη τη διάρκεια της παγκόσμιας ιστορίας της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας, γιορτάζαμε αυτό το είδος θαύματος σαν μια απόδειξη της ύπαρξης θεού.

Αντίθετα, ο Κάρλος Κιχάνο, ο διευθυντής, χλόμιασε. Τι φρίκη: δεν υπήρχε χειρότερο νέο από αυτό το καλό νέο. Αν υπήρχε διαφήμιση, θα έπρεπε να γίνουν θυσίες γι’ αυτή και μάλιστα να θυσιαστούν πολλές σελίδες, και κάθε μικρό κομμάτι σελίδας αντιπροσώπευε χώρο ιερό και απαραίτητο για να αμφισβητηθούν βεβαιότητες, να πέσουν μάσκες, να ξετιναχτούν συμμορίες αχρείων και να επιβεβαιωθεί ότι το αύριο δεν είναι απλά μια άλλη λέξη για το σήμερα.

Η στρατιωτική δικτατορία που επιβλήθηκε στην Ουρουγουάη έβαλε τέλος στα τριάντα-τέσσερα χρόνια ύπαρξης της Μarcha, όπως και σε άλλες τέτοιες τρέλες.

——————————-

H φυλακή

Το 1984, ο Λουίς Νίνιο επιθεωρούσε τη φυλακή Λουριγκάντσο στη Λίμα για λογαριασμό ενός οργανισμού υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Βούλιαξε μέσα σ΄αυτές τις στοιβαγμένες και λεκιασμένες μοναξιές, όπως όπως, ανοίγοντας δρόμο ανάμεσα σε κρατούμενους γυμνούς ή ντυμένους με κουρέλια.

Μετά ζήτησε να μιλήσει με τον διευθυντή της φυλακής. Καθώς αυτός απουσίαζε, ήταν ο υπεύθυνος της ιατρικής υπηρεσίας που τον δέχτηκε.

Του εξήγησε λοιπόν ότι είχε δει κρατούμενους να ψυχοραγούν, να ξερνούν αίμα, πολλοί από αυτούς ψηνόταν στον πυρετό και ήταν γεμάτοι πληγές, αλλά δήλωσε έκπληκτος ότι δεν είδε ούτε έναν γιατρό. Κι ο επικεφαλής του εξήγησε:

• Εμείς, οι γιατροί, δεν επεμβαίνουμε παρά μόνο όταν μας καλούν οι νοσοκόμοι.

• Και που είναι οι νοσοκόμοι;

• Δεν έχουμε την οικονομική δυνατότητα στον προϋπολογισμό για να γίνουν προσλήψεις.

  ————————-

Υπό επίθεση ο επιτιθέμενος

Στη Λατινική Αμερική, τα στρατιωτικά καθεστώτα έκαιγαν τα ανατρεπτικά βιβλία. Στις δημοκρατίες του σήμερα καίνε τα βιβλία λογιστικής. Οι στρατιωτικές δικτατορίες εξαφάνιζαν ανθρώπους. Οι οικονομικές δικτατορίες εξαφανίζουν το χρήμα.

Μια μέρα, οι τράπεζες της Αργεντινής αρνήθηκαν στους πελάτες τους την ανάληψη των χρημάτων τους.

Ο Νορμπέρτο Ρόγκλις είχε βάλει στην τράπεζα όλες του τις οικονομίες για να αποφύγει να τις φάνε αρουραίοι ή να τις κλέψουν κλέφτες. Όταν αποκλείστηκε από την τράπεζα, ο δον Νορμπέρτο ήταν πολύ άρρωστος, γιατί τα γηρατειά ως γνωστό δεν έρχονται μόνα τους, και η σύνταξή του δεν έφτανε για να πληρώσει τα φάρμακά του.

Δεν είχε επιλογή: απελπισμένος, μπήκε στο οικονομικό φρούριο και, χωρίς να ζητήσει την άδεια κανενός, πήρε τον δρόμο για το γραφείο του διευθυντή. Στη γροθιά του κρατούσε μια χειροβομβίδα:

• Επιστρέψτε μου τα χρήματά μου ή θα τιναχτούμε στον αέρα!

  Η χειροβομβίδα ήταν πλαστική αλλά έκανε το θαύμα της: η τράπεζα του επέστρεψε τα χρήματα.

Μετά, τον έβαλαν φυλακή. Ο κατήγορος ζήτησε δεκαέξι χρόνια φυλάκισης. Για τον δον Νορμπέρτο, όχι για την τράπεζα.

———————————–

Παγκόσμια πληροφορία

Μερικούς μήνες μετά την πτώση των δίδυμων πύργων, το Ισραήλ βομβάρδισε τη Τζενίν.

Από το στρατόπεδο των παλαιστινίων προσφύγων δεν έμεινε παρά μια γιγάντια τρύπα γεμάτη με διαμελισμένους νεκρούς κάτω απ’ τα συντρίμμια.

Ο κρατήρας της Τζενίν ήταν τόσο βαθύς όσο αυτός των πύργων της Νέας Υόρκης.

Όμως, εκτός από τους συγγενείς που σκάβαν τα συντρίμμια για να βρουν τους δικούς τους, ποιος τον είδε;

———————————

Κατασκευές

Ήμασταν στο 1964 και η λερναία ύδρα του διεθνούς κομμουνισμού είχε ανοίξει διάπλατα τα επτά στόματά της για να καταβροχθίσει τη Χιλή.

Η κοινή γνώμη βομβαρδιζόταν από εικόνες φλεγόμενων εκκλησιών, στρατοπέδων συγκέντρωσης, ρωσικών αρμάτων, ενός τείχους του Βερολίνου στη μέση του Σαντιάγο και γενειοφόρων ανταρτών που έκλεβαν τα παιδιά.

Έγιναν εκλογές.

Ο φόβος θριάμβευσε και ο Σαλβαντόρ Αλλιέντε νικήθηκε. Κατά τη διάρκεια αυτών των θλιβερών στιγμών, τον ρώτησα τι τον είχε πληγώσει.

Ο Αλλιέντε μου διηγήθηκε αυτό που συνέβη ακριβώς δίπλα, σε ένα σπίτι της γειτονιάς Προβιντένσια. Μια γυναίκα που κοψομεσιάζονταν για να δουλεύει μαγείρισσα, να κάνει τις δουλειές του σπιτιού και να είναι και τροφός με αντάλλαγμα έναν ισχνό μισθό έβαλε όλα της τα ρούχα σε μια πλαστική σακούλα και τα έθαψε στον κήπο των αφεντικών της ώστε οι εχθροί της ατομικής ιδιοκτησίας να μην τα καταστρέψουν.

Josef Koudelka. Rocket, Spain 1971

“Αρκεί ένας εξειδικευμένος επιστήμονας να πάρει τη θέση του κυβερνήτη…”

Η πρόταση θα πρέπει να έχει τις ιδιότητες “αλήθειας”, και να φέρει μια πειστική αφήγηση. Ειδικά όταν οι καταστάσεις δυσκολεύουν, χωρίς να ορίζεται η δυσκολία, χωρίς να προσδιορίζονται λάθη και παραλείψεις, χωρίς να γίνεται ουσιώδης κριτική στην προϋπάρχουσα κατάσταση, χωρίς να τολμά κανείς να αμφισβητήσει το κυρίαρχο μοντέλο, χωρίς να διαγράφεται καμία λύση για μια επόμενη μέρα , χωρίς να ρωτά κανείς τι ακριβώς πιστεύεις εσύ… η λύση έρχεται εύκολα. Ο άξιος, ο ικανός, ο γνώστης, ο γκουρού, ο απολυτος κάτοχος της τεχνικής, ο σοφός μπορεί να σε σώσει. Αυτός ξέρει.

Χτίζεται χρόνια η νέα θρησκεία. Έτσι κι αλλιώς σε έχουν ήδη προσηλυτίσει με εφυολογήματα όπως η αξιοκρατία και η αξιολόγηση. Έχουν ήδη εμπεδωθεί οι διαχωρισμοί ανάμεσα στον ανώτερο “πνευματικό άνθρωπο” και σε όλους τους υπόλοιπους, τους χειρωνάκτες, τους αμαθείς, τους απλοϊκούς, τους μη φιλόδοξους, τους sans papiers. Αυτούς που δεν έχουν πτυχία, δεν είναι περιζήτητοι, δεν μπορούν να διαχειριστούν εργαλειακά την εικόνα τους και να μετατρέψουν τον εαυτό τους σε επιτυχημένο προϊόν. Αυτούς που δεν είναι παρά καταναλωτές του θεάματος επιζητώντας να μοιάσουν στους λίγους, τους ξεχωριστούς. Έχεις ήδη πιστέψει στον “υγιή” ανταγωνισμό και στην “ευγενή” άμιλλα. Και αφού εμπεδώσεις τον βαθύ διαχωρισμό που έρχεται μέσω των επίκτητων ικανοτήτων, ακολουθεί ο νέος ρατσισμός. Όλοι όσων οι διαστάσεις δεν εφαρμόζουν στην εικόνα του ικανού, θα είναι και στα δικά σου μάτια κατώτεροι, ανάξιοι λόγου και σημασίας, αναλώσιμοι.

Η οικονομική κρίση των πρώτων δεκαετιών το προηγούμενου αιώνα έφερε μαζί της την ανάγκη για ανάπτυξη. Πριν αυτή η ανάγκη εκφραστεί σαν πόλεμος, ο Robert Moses είχε ήδη τα απαραίτητα ακαδημαϊκά προσόντα. Όταν το New Deal έφερε μαζί του ζεστό χρήμα είχε ήδη ετοιμάσει τις δομές για να το υποδεχτεί και να γίνει ο άνθρωπος που κατασκέυασε τη Νέα Υόρκη όπως την ξέρουμε σήμερα. Σε όλα τα επίπεδα αποτέλεσε πρότυπο ανθρώπου που κατέχει την τεχνική μαζί και την τέχνη, όπως ορίστηκε στον Μεσαίωνα. Όχι τεχνίτης, μικρή είναι αυτή η λέξη για να περιγράψαι τον “αρχιτέκτονα” των σύγχρονων μεγαλουπόλεων. Αυτός ήταν ο εμπνευστής και κατασκευαστής δέκα γιγαντιαίων δημόσιων πισίνων στη Νέα Υόρκη, το πάθος του για το κολύμπι αποτέλεσε κίνητρο. Και παρά το γεγονός ότι κατασκεύασε μεγάλο αριθμό παιδικών πάρκων, κανένα τους δεν κατασκευάστηκε στο Χάρλεμ. Κίνητρο βέβαια αποτέλεσε και το όραμά του για το ποιος θα έπρεπε να είναι ο κυρίαρχος των νέων λεωφόρων. Αυτός μπορούσε να είναι μόνο το αυτοκίνητο, και κατ’ επέκταση όποιος είχε τη δυνατότητα να έχει ένα και να παίζει μέσω της οικονομικής του επιφάνειας ρόλο στη διακίνηση εμπορευμάτων. Κι έτσι οι προδιαγραφές του ύψους των γεφυρών στους ανισόπεδους κόμβους που κατασκεύασε στο Long Island ήταν τέτοιες ώστε να μην επιτρέπουν τη διέλευση λεωφορείου, δυσκολεύοντας την πρόσβαση στην περιοχή τών χρηστών δημοσίων συγκοινωνιών. Αντικατοπτρίζοντας την εποχή τους τα “αξιοθαύμαστα” έργα απέκλειαν ανθρώπους με βάση την οκοινομική τους κατάσταση και τη φυλετική τους καταγωγή. Κατέστρεψαν υπάρχουσε κοινωνικές δομές, όπως είχαν εκφραστεί με τη δημιουργία γειτονιών και δημιούργησαν άλλες, μαζί με νέες ανάγκες. Υπήρχε κανείς να τον ελέγξει; Όμορφη τεχνοκρατία… Και δεν είχε φτάσει ακόμα η στιγμή να είσαι κυβέρνηση…

Στα τέλη του προηγούμενου αιώνα στην Ελλάδα ο πρώτος πολιτικός που προέβαλε τον χαρακτηριστικό “τεχνοκράτης” σαν το κυριότερο του προσόν, ήταν εκλεγμένος πρωθυπουργός. Μαζί του έφερνε και την εδραίωση του θαυμασμού στην ιδιότητάς. Ήταν η ώρα να ξεπεραστεί ο καιρός που η πολιτική σαν διαδικασία κατανόησης και παρέμβασης στις κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις αποτελούσε κριτήριο, τώρα οι ικανότητες μετριούνται με βάση την αρτιότητα των τεχνικών γνώσεων επί συγκεκριμένων τομέων. Η επιστήμη άλλωστε είναι “ουδέτερη” και “αδιαμφισβήτητη”. Μαζί του έφερε έναν αέρα “ορθολογισμού” . Και με αυτόν τον αέρα πόζαρε δίπλα στον επικεφαλής της Τράπεζας της Ελλάδος την μέρα που η χώρα έμπαινε στην Ευρωζώνη, με χαμόγελα και νέα νομίσματα. Η “επιστημονική γνώση και η αποτελεσματικότητα” έφεραν την άνοδο των οικονομικών δεικτών μαζί με την “άνοιξη του χρηματιστηρίου”. Και εσύ, που ψήφισες αυτή τη φορά με βάση τη “λογική” , το “συμφέρον” και επιτέλους μακριά από το παραμύθι των ιδεολογιών, έπαιξες τα πάντα σε μετοχές που σου πρότειναν οι τεχνοκράτες μύστες της επιστήμης και έχασες.

Λίγα χρόνια μετά, η πίστη σου στην ουδετερότητα της επιστήμης και των μαθηματικών τύπων σε φέρνει αντιμέτωπο με τον πρώτο μη εκλεγμένο πρωθυπουργό μιας χρεοκωπημένης χώρας. Η τεχνοκρατία πατάει στη λογική. Έτσι δεν είναι; Άλλωστε η ειδίκευση είναι χρήσιμη στον κυκεώνα πληροφοριών και την απέραντη γνώση της ανθρωπότητας. Δεν πειράζει που μπορεί να καταλήξει στο πατεντάρισμα του γονιδιώματος, στα πλασματικά οικονομικά εργαλεία ή στην ατομική βόμβα. Οι επιτυχημένοι της γης κρατούν τα κλειδιά της εξέλιξης στα χέρια τους. Η φιλοσοφία δεν είναι πια απαραίτητη, η ιστορία δεν έχει τίποτα να μας πει, η ομορφία κρύβεται κάτω απο ένα νυστέρι, η δημοκρατία είχε υπερεκτιμηθεί και οι ιδεολογίες έχουν πεθάνει. Δεν ωφελεί να έχεις γνώμη, δεν ωφελεί να την εκφράζεις, δεν ωφελεί να θέλεις να ασκείς έλεγχο στην εξουσία. Δεν ξέρεις. Και βέβαια όσο δεν πιστοποιείται η επάρκειά σου ωφείλεις να ακούς προσεκτικά αυτούς που μιλούν με θαυμαστή ορολογία. Και κυρίως να μη φέρνεις αντίρρηση. Ακόμα και κρυμμένη από την γλώσσα της οικονομίας η αποτυχία του σχεδίου δεν εξηγείται, στην πίστη και τη θρησκεία της τεχνοκρατίας όμως δεν χωρά αμφισβήτηση. Κι από τον διαφωτισμό ήρθε η ώρα να κρατήσουμε μόνο ότι οφελεί τις αγορές.

(Το κείμενο ταξιδεύει και σε έντυπη μορφή στις σελίδες του  μπαχάρ* )

ΜΙΚΡΑ ΔΙΕΣΤΡΑΜΜΕΝΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ, διαβόλια μάλλον, μου τραβούν τις νύχτες τα σεντόνια και, όταν δεν ξυπνώ, τραβούνε την ψυχή μου από τις άκρες, τα βλέφαρα μου ανοίγουν με το ζόρι. «Τι έκανες, τι έκανες, πες στη ζωή σου τι έκανες;», ρωτούν σχεδόν τραγουδιστά. «Έγραψα ποιήματα», απαντώ, πιστεύοντας πως φτάνει αυτό για να μ’ αφήσουν ήσυχο. «Χαρά στο πράγμα!», λένε, καγχάζοντας, τα πνεύματα, «Τα ποιήματα είναι πουλιά χωρίς φτερά, χωρίς λαλιά. Έκανες κάτι πιο σημαντικό;» «Έχτισα ένα σπίτι», απαντώ, ελπίζοντας ότι αυτό θα τους φανεί σημαντικό και σοβαρό. «Χαρά στο πράγμα!», επιμένουν τα διαβόλια, «Όλος ο κόσμος έχει έναν τάφο. Έκανες κάτι πιο σημαντικό;» «Φύτεψα δέντρα» λέω εγώ, και είμαι σίγουρος ότι τα’ αποστομόνω. Όμως αυτά, εκεί, «Χαρά στο πράγμα!»λένε, «Τα δέντρα είναι τόσο ασήμαντα ταξίδια! Από τη ρίζα ως την κορφή και πάλι πίσω…Μονότονα ταξίδια! Έκανες κάτι πιο σημαντικό;» Τότε κι εγώ πεισμώνω και φωνάζω: «Έγραψα ποιήματα, έγραψα ποιήματα, ποιήματα σερνάμενα πουλιά, χωρίς λαλιά, ποιήματα ερπετά! Μόνον αυτό!»

Στο υπόγειο, ΝΕΦΕΛΗ 2004

Αργύρης Χιόνης  ( 1943-2011)

]]> http://jaquou.wordpress.com/2011/12/26/%ce%b1%cf%81%ce%b3%cf%8d%cf%81%ce%b7%cf%82/feed/ 0 images jaquou images